Kristalrooster: definitie in de scheikunde
Kristalrooster: De regelmatige, zich herhalende driedimensionale rangschikking van deeltjes (atomen, ionen of moleculen) in een kristallijne vaste stof.
De kleinste zich herhalende eenheid van een rooster heet de eenheidscel, en door eenheidscellen in alle richtingen op elkaar te stapelen ontstaat het hele kristal. De rangschikking van de deeltjes verklaart eigenschappen zoals hardheid, de manier waarop een kristal breekt en het smeltpunt: ionaire roosters zoals die van zout zijn hard en broos met hoge smeltpunten. De roosterenergie meet hoe sterk de ionen in een ionrooster bij elkaar worden gehouden.
Voorbeelden
- Keukenzout (NaCl) — een kubisch rooster van Na⁺- en Cl⁻-ionen
- Diamant — elk koolstofatoom is gebonden aan vier andere
- IJs — watermoleculen die door waterstofbruggen in een hexagonaal rooster worden gehouden
- Koper — atomen dicht op elkaar gepakt in een regelmatig metaalrooster
In het periodiek systeem
De meeste metalen kristalliseren in een van drie roostertypen (kubisch ruimtelijk gecentreerd, kubisch vlakkengecentreerd of hexagonaal dichtst gepakt), en het type verandert van element tot element in de tabel.