Suy biến: định nghĩa trong hóa học
Suy biến: Mô tả các obitan hoặc các trạng thái lượng tử khác có năng lượng hoàn toàn giống nhau, như ba obitan p của một phân lớp.
Trong một nguyên tử cô lập, mọi obitan của một phân lớp đều suy biến, nên ba obitan 2p có chung một mức năng lượng và năm obitan 3d có chung một mức khác. Quy tắc Hund mô tả cách electron điền vào các obitan suy biến: lần lượt từng cái một trước, rồi mới ghép đôi. Sự suy biến có thể bị phá vỡ, hay tách mức, bởi môi trường xung quanh nguyên tử: trong phức chất của kim loại chuyển tiếp, các phân tử hay ion gắn vào làm các obitan d có năng lượng hơi khác nhau, đó là lí do nhiều hợp chất như vậy có màu.
Ví dụ
- Ba obitan 2p của một nguyên tử cacbon tự do
- Năm obitan 3d của một nguyên tử sắt cô lập
- Trong nguyên tử hiđro, các obitan 2s và 2p có cùng năng lượng
- Trong [Ti(H₂O)₆]³⁺, các obitan 3d tách mức làm ion có màu tím
Trên bảng tuần hoàn
Độ rộng của các khối s, p, d và f, lần lượt là 2, 6, 10 và 14 cột, khớp với số electron mà 1, 3, 5 hoặc 7 obitan suy biến có thể chứa.