Adduct: definitie in de scheikunde
Adduct: Een enkel product dat ontstaat wanneer twee of meer moleculen zich direct verbinden, met behoud van al hun atomen. Het ontstaat vaak wanneer het ene molecuul een elektronenpaar afstaat aan een ander.
In een typisch adduct bindt een Lewisbase met een vrij elektronenpaar zich aan een Lewiszuur dat ruimte heeft om dat op te nemen, waardoor een coördinatieve (datieve) covalente binding ontstaat. Er gaat niets verloren, wat de vorming van een adduct onderscheidt van reacties waarbij een klein molecuul zoals water vrijkomt. Adducten komen veel voor in de synthese en de biochemie, waar een schadelijke stof die aan DNA is gebonden een DNA-adduct heet.
Voorbeelden
- Ammoniak + booortrifluoride → H₃N–BF₃
- Booortrifluorideetheraat, BF₃ gebonden aan diethylether, een veelgebruikt laboratoriumreagens
- Het ringvormige product van een Diels-Alderreactie
- Stoffen uit tabaksrook die aan DNA in longcellen zijn gebonden
In het periodiek systeem
Boor en aluminium in groep 13 vormen vaak verbindingen met slechts zes valentie-elektronen eromheen, zoals BF₃ en AlCl₃, dus ze nemen gemakkelijk een elektronenpaar op om adducten te vormen.