Addukt – definicja w chemii
Addukt: Pojedynczy produkt powstający, gdy dwie lub więcej cząsteczek łączy się bezpośrednio, z zachowaniem wszystkich ich atomów. Często powstaje, gdy jedna cząsteczka oddaje parę elektronów drugiej.
W typowym adukcie zasada Lewisa z wolną parą elektronową wiąże się z kwasem Lewisa, który ma miejsce na jej przyjęcie, tworząc wiązanie kowalencyjne koordynacyjne (donorowo-akceptorowe). Nic się przy tym nie traci, co odróżnia powstawanie adduktów od reakcji uwalniających małą cząsteczkę, taką jak woda. Addukty są częste w syntezie i biochemii, gdzie szkodliwa substancja związana z DNA nazywa się adduktem DNA.
Przykłady
- Amoniak + trifluorek boru → H₃N–BF₃
- Eterat trifluorku boru, BF₃ związany z eterem dietylowym, częsty odczynnik laboratoryjny
- Pierścieniowy produkt reakcji Dielsa–Aldera
- Substancje z dymu tytoniowego związane z DNA w komórkach płuc
W układzie okresowym
Bor i glin z grupy 13 często tworzą związki z tylko sześcioma elektronami walencyjnymi wokół siebie, takie jak BF₃ i AlCl₃, więc chętnie przyjmują parę elektronową, tworząc addukty.