Amfiprotyczny – definicja w chemii
Amfiprotyczny: Zdolny zarówno do oddawania, jak i przyjmowania jonu wodorowego (H⁺, protonu). Typowymi przykładami są woda i jon wodorowęglanowy (HCO₃⁻).
Drobina amfiprotyczna musi mieć atom wodoru, który może oddać, oraz wolną parę elektronową, która może jeden przyjąć. Każda substancja amfiprotyczna jest też amfoteryczna, ale nie odwrotnie: tlenek glinu reaguje zarówno z kwasami, jak i z zasadami, a jednak nie ma wodoru do oddania. Ponieważ woda jest amfiprotyczna, może reagować sama ze sobą, tworząc niewielkie ilości jonów H₃O⁺ i OH⁻.
Przykłady
- Woda przyjmuje H⁺ od HCl i oddaje H⁺ amoniakowi
- HCO₃⁻ + H⁺ → H₂CO₃ oraz HCO₃⁻ + OH⁻ → CO₃²⁻ + H₂O
- Diwodorofosforan (H₂PO₄⁻) może przyjąć lub oddać jon wodorowy
- Aminokwasy, takie jak glicyna, mają zarówno grupę kwasową, jak i zasadową