Ví dụ về hợp kim và thành phần của chúng

Hợp kim là hỗn hợp của một kim loại với một hoặc nhiều nguyên tố khác, thường là các kim loại khác nhưng đôi khi là phi kim như cacbon. Hợp kim thường được tạo ra bằng cách nấu chảy các thành phần cùng nhau, và chúng có xu hướng cứng hơn, bền hơn hoặc chống ăn mòn tốt hơn các kim loại nguyên chất có trong chúng. Dưới đây là những hợp kim phổ biến và thành phần của chúng.

  1. Đồng thanh — đồng và thiếc (thường chứa khoảng 12% thiếc); dùng làm tượng, chuông và chũm chọe.
  2. Đồng thau — đồng và kẽm; dùng làm nhạc cụ, tay nắm cửa và phụ kiện đường ống nước.
  3. Thép — sắt với một lượng nhỏ cacbon (tối đa khoảng 2%); dùng trong nhà cửa, cầu và ô tô.
  4. Thép không gỉ — sắt với ít nhất 10,5% crom, thường thêm niken; chống gỉ và được dùng làm dao nĩa, chậu rửa.
  5. Gang — sắt với khoảng 2–4% cacbon cùng một ít silic; cứng nhưng giòn, dùng làm chảo và khối động cơ.
  6. Bạc sterling — 92,5% bạc và 7,5% kim loại khác, thường là đồng; dùng làm đồ trang sức và đồ bạc.
  7. Chất hàn — thiếc với một lượng nhỏ bạc và đồng (chất hàn cũ gồm thiếc và chì); dễ nóng chảy để nối các linh kiện điện tử.
  8. Hợp kim pewter — chủ yếu là thiếc với một lượng nhỏ đồng và antimon; dùng làm đồ ăn uống và vật trang trí.
  9. Vàng trắng — vàng pha với paladi, niken hoặc bạc, thường được mạ rhodi; dùng làm đồ trang sức.
  10. Đura — nhôm với khoảng 4% đồng cùng magie và mangan; nhẹ và bền, dùng trong máy bay.
  11. Nicrom — khoảng 80% niken và 20% crom; dùng làm dây nung trong máy nướng bánh mì và máy sấy tóc.
  12. Hỗn hống nha khoa — thủy ngân trộn với bạc, thiếc và đồng; dùng để trám răng màu bạc.

Vì sao hợp kim bền hơn kim loại nguyên chất

Trong kim loại nguyên chất, các nguyên tử được sắp xếp thành những lớp ngay ngắn có thể trượt lên nhau, khiến kim loại khá mềm và dễ uốn. Thêm các nguyên tử có kích thước khác, như thiếc vào đồng hay cacbon vào sắt, làm xáo trộn các lớp này nên chúng không còn trượt dễ dàng. Đó là lí do đồng thanh cứng hơn đồng và thép bền hơn sắt nguyên chất.

Hợp kim là hỗn hợp hay hợp chất?

Hầu hết hợp kim là hỗn hợp, vì thành phần của chúng có thể thay đổi: chẳng hạn đồng thau có thể chứa từ khoảng 5% đến hơn 40% kẽm. Nhiều hợp kim là hỗn hợp đồng nhất gọi là dung dịch rắn, dù một số hợp kim cũng chứa các tinh thể hợp chất nhỏ li ti, như sắt cacbua trong thép.

Thêm ví dụ