Ví dụ về hỗn hợp đồng nhất và hỗn hợp không đồng nhất
Hỗn hợp đồng nhất có thành phần như nhau ở mọi chỗ, nên bạn không nhìn thấy các thành phần riêng biệt của nó; nó còn được gọi là dung dịch. Hỗn hợp không đồng nhất thì không đều, có những phần bạn nhìn thấy được hoặc lắng xuống theo thời gian. Một phép thử nhanh: nếu các mẫu lấy từ những chỗ khác nhau có thể trông hoặc hoạt động khác nhau, thì hỗn hợp đó không đồng nhất.
Hỗn hợp đồng nhất
- Không khí — nitơ, oxi, agon và các khí khác trộn đều.
- Nước muối — muối tan đều đến mức bạn không nhìn thấy nó.
- Nước đường — các phân tử đường phân bố đều trong nước.
- Giấm — axit axetic hòa tan trong nước.
- Cồn xoa bóp — isopropanol trộn với nước.
- Xăng — nhiều hiđrocacbon khác nhau hòa trộn thành một chất lỏng trong suốt.
- Khí tự nhiên — chủ yếu là metan, với lượng nhỏ hơn của etan, propan và các khí khác.
- Đồng thau — đồng và kẽm trộn đều trong một hợp kim rắn.
- Nước làm mát chống đông — etylen glicol trộn với nước.
- Nước có ga trong chai kín — cacbon đioxit hòa tan trong nước (khi bọt khí xuất hiện, nó trở thành không đồng nhất).
Hỗn hợp không đồng nhất
- Cát và nước — cát chìm xuống đáy.
- Dầu và nước — chúng tạo thành hai lớp riêng biệt.
- Salad — mỗi nguyên liệu vẫn tách biệt và nhìn thấy được.
- Hỗn hợp hạt và trái cây sấy — hạt, nho khô và sô cô la mà bạn có thể phân loại bằng tay.
- Đá granit — các hạt khoáng vật khác nhau nhìn thấy được.
- Đất — các hạt có kích thước khác nhau trộn lẫn với những mẩu chất thực vật.
- Bánh quy sô cô la chip — các viên sô cô la tách biệt rõ ràng khỏi phần bột.
- Ngũ cốc trong sữa — các mẩu rắn nổi trong chất lỏng.
- Nước cam có tép — tép nổi trong nước ép và có thể lọc ra.
- Bê tông — các mẩu sỏi và cát được giữ trong xi măng.
Cách phân biệt chúng
Hãy quan sát kĩ hoặc để hỗn hợp đứng yên. Nếu bạn thấy các mảnh, lớp hoặc hạt riêng biệt, hoặc nếu có thứ gì lắng xuống đáy, thì đó là hỗn hợp không đồng nhất. Hỗn hợp đồng nhất luôn đồng đều và không bao giờ lắng, dù sau nhiều ngày. Trạng thái không quan trọng: hỗn hợp đồng nhất có thể là chất khí (không khí), chất lỏng (giấm) hoặc chất rắn (đồng thau).
Còn sữa và sương mù thì sao?
Các chất keo như sữa, sương mù và sốt mayonnaise trông có vẻ đồng đều, nhưng chúng chứa các hạt đủ lớn để tán xạ chùm ánh sáng, một hiệu ứng gọi là hiệu ứng Tyndall. Vì vậy, hầu hết các giáo trình hóa học xếp chất keo vào hỗn hợp không đồng nhất.