Skała płonna – definicja w chemii
Skała płonna: Niepotrzebna skała i minerały zmieszane z cennym minerałem w rudzie, które trzeba usunąć przy otrzymywaniu metalu.
Rudy rzadko są czyste: cenny minerał, taki jak tlenek żelaza lub siarczek miedzi, jest zwykle otoczony bezwartościowym materiałem, takim jak kwarc, krzemiany i glina. Firmy górnicze najpierw wzbogacają rudę, na przykład przez flotację, rozdzielanie magnetyczne lub płukanie, aby odrzucić dużą część skały płonnej. Skałę płonną, która pozostanie przy wytapianiu, usuwa się, dodając topnik, który reaguje z nią, tworząc stopiony odpad zwany żużlem. Po angielsku słowo gangue wymawia się podobnie jak gang.
Przykłady
- Krzemionka (SiO₂) w rudzie żelaza, usuwana jako żużel krzemianu wapnia w wielkim piecu
- Kwarc otaczający żyły złota
- Glina i piasek wypłukiwane z rudy cyny
- Skała oddzielana od minerałów miedzi przez flotację
W układzie okresowym
Skała płonna jest zwykle bogata w tlen, krzem i glin, najpowszechniejsze pierwiastki skorupy ziemskiej, dlatego krzemionka i minerały krzemianowe stanowią w niej tak dużą część.