Kararsız: kimyada tanımı
Kararsız: Olduğu gibi kalmak yerine değişmeye, ayrışmaya, tepkime vermeye ya da bozunmaya eğilimli bir maddeyi, çekirdeği veya parçacığı tanımlar.
Kararsız bir bileşik, ürünlerinin enerjisi daha düşük olduğu için kolayca parçalanır; bazen yavaşça, bazen patlayarak. Kararsız bir çekirdekte proton ve nötron dengesi elverişsizdir; bu yüzden daha kararlı bir çekirdeğe bozunurken ışınım yayar. Kararlılık her zaman görecelidir: oda koşullarında elmas grafitten daha az kararlıdır, ama bu değişim o kadar yavaştır ki elmaslar pratikte hiçbir zaman grafite dönüşmez.
Örnekler
- Karbon-14 — yaklaşık 5.730 yıllık yarı ömürle bozunan kararsız bir izotop
- Hidrojen peroksit (H₂O₂) yavaşça su ve oksijene ayrışır
- Gazozdaki karbonik asit (H₂CO₃) su ve karbondioksite ayrışır
- Nitrogliserin sarsıldığında patlayabilir
Periyodik tabloda
Kurşundan (atom numarası 82) sonraki her elementin yalnızca kararsız, radyoaktif izotopları vardır; daha hafif elementlerden teknesyum ve prometyum da öyledir.