Onstabiel: definitie in de scheikunde
Onstabiel: Beschrijft een stof, kern of deeltje dat de neiging heeft te veranderen, uiteen te vallen, te reageren of te vervallen in plaats van te blijven zoals het is.
Een onstabiele verbinding valt gemakkelijk uiteen, soms langzaam en soms explosief, omdat de producten een lagere energie hebben. Een onstabiele kern heeft een ongunstige verhouding tussen protonen en neutronen, dus hij geeft straling af terwijl hij vervalt tot een stabielere kern. Stabiliteit is altijd relatief: diamant is onder kamercondities minder stabiel dan grafiet, maar de verandering gaat zo langzaam dat diamanten in de praktijk nooit in grafiet veranderen.
Voorbeelden
- Koolstof-14 — een onstabiele isotoop die vervalt met een halfwaardetijd van ongeveer 5730 jaar
- Waterstofperoxide (H₂O₂) ontleedt langzaam tot water en zuurstof
- Koolzuur (H₂CO₃) in frisdrank valt uiteen in water en koolstofdioxide
- Nitroglycerine kan ontploffen wanneer het wordt geschud
In het periodiek systeem
Elk element na lood (atoomnummer 82) heeft alleen onstabiele, radioactieve isotopen, en onder de lichtere elementen zijn dat ook technetium en promethium.