Nietrwały – definicja w chemii
Nietrwały: Określa substancję, jądro lub cząstkę, która ma skłonność do zmiany, rozkładu, reakcji lub rozpadu zamiast pozostawać taką, jaka jest.
Związek nietrwały łatwo się rozkłada, czasem powoli, a czasem wybuchowo, ponieważ jego produkty mają niższą energię. Jądro nietrwałe ma niekorzystny stosunek protonów do neutronów, więc emituje promieniowanie, rozpadając się w trwalsze jądro. Trwałość zawsze jest względna: diament jest w zwykłych warunkach mniej trwały niż grafit, ale ta zmiana jest tak powolna, że w praktyce diamenty nigdy nie zamieniają się w grafit.
Przykłady
- Węgiel-14 — nietrwały izotop rozpadający się z okresem półtrwania około 5730 lat
- Nadtlenek wodoru (H₂O₂) powoli rozkłada się na wodę i tlen
- Kwas węglowy (H₂CO₃) w napoju gazowanym rozkłada się na wodę i dwutlenek węgla
- Nitrogliceryna może wybuchnąć po wstrząsie
W układzie okresowym
Każdy pierwiastek po ołowiu (liczba atomowa 82) ma tylko nietrwałe, promieniotwórcze izotopy, tak samo jak technet i promet wśród lżejszych pierwiastków.