Promieniotwórczość – definicja w chemii
Promieniotwórczość: Samorzutna emisja promieniowania przez nietrwałe jądra atomowe, gdy rozpadają się na trwalsze.
Trzy główne rodzaje promieniowania to cząstki alfa (jądra helu-4), cząstki beta (szybkie elektrony lub pozytony) i promienie gamma (fale elektromagnetyczne o wysokiej energii). Rozpad alfa i beta zmienia liczbę protonów, więc atom staje się innym pierwiastkiem. Promieniotwórczość odkrył Henri Becquerel w 1896 roku, a Maria i Pierre Curie odkryli potem pierwiastki promieniotwórcze polon i rad. Wykorzystuje się ją w medycynie, czujnikach dymu oraz do datowania skał i skamieniałości, ale promieniowanie może uszkadzać żywe komórki.
Przykłady
- Ameryk-241 w czujnikach dymu emituje cząstki alfa
- Gazowy radon przesiąkający ze skał do piwnic
- Potas-40, naturalny izotop promieniotwórczy występujący w bananach
- Promienie gamma kobaltu-60 używane do sterylizacji sprzętu medycznego
W układzie okresowym
Pierwiastki promieniotwórcze skupiają się na dole układu: każdy pierwiastek po ołowiu jest promieniotwórczy, tak samo jak technet i promet.