Hybridisatie: definitie in de scheikunde
Hybridisatie: Het mengen van atoomorbitalen op één atoom tot nieuwe, gelijkwaardige hybride orbitalen die voor binding worden gebruikt, zoals de sp³-orbitalen van koolstof in methaan.
Hybridisatie verklaart vormen die gewone s- en p-orbitalen niet kunnen verklaren: koolstof heeft één 2s- en drie 2p-orbitalen, maar methaan heeft vier identieke C–H-bindingen die naar de hoeken van een tetraëder wijzen. Elk type past bij een geometrie: sp is lineair (180°), sp² is trigonaal vlak (120°) en sp³ is tetraëdrisch (109,5°). Het is een model en werkt het best voor elementen uit de tweede periode zoals koolstof, stikstof en zuurstof.
Voorbeelden
- sp³ — koolstof in methaan (CH₄), tetraëdrisch
- sp² — elk koolstofatoom in etheen (C₂H₄), trigonaal vlak
- sp — koolstof in ethyn (C₂H₂) en in CO₂, lineair
- sp³ — zuurstof in water, wat een gebogen vorm van ongeveer 104,5° geeft
In het periodiek systeem
Hybridisatie wordt vooral gebruikt voor koolstof, stikstof, zuurstof en andere niet-metalen uit het p-blok, die covalente bindingen met bepaalde richtingen en vormen vormen.