Elementleri kim keşfetti? 118 elementin tümünün keşfedenleri

Bu liste, antik çağlardan beri bilinen ondan modern laboratuvarlarda üretilen süper ağır elementlere kadar 118 elementin her birini kimin ve ne zaman keşfettiğini gösterir. Bir keşfin payı her zaman basit değildir; işte genellikle nasıl işlediği.

Tanımlamak ile ayırmak

Birçok element, kimse saf bir örneği elinde tutmadan çok önce tanınmıştı. Kimyacılar çoğu zaman yeni bir elementi önce bir mineraldeki tanıdık olmayan bir oksit olarak ya da bir tayftaki yeni çizgiler olarak fark etti ve elementin kendisini yıllar ya da on yıllar sonra ayırdı. Helyum 1868'de Güneş'in tayfında görüldü, ancak 1895'e kadar Dünya'da toplanamadı; flor, Henri Moissan'ın 1886'da onu ayırmasından çok önce var olduğu biliniyordu. İki adımın birbirinden çok uzak olduğu yerlerde, her elementin notları ikisinden de söz eder.

Anlaşmazlıklar, ekipler ve doğrulama

Bazı elementler birden fazla kişi tarafından birbirinden bağımsız olarak bulundu ve bu, öncelik konusunda anlaşmazlıklara yol açtı; örneğin oksijen neredeyse aynı anda hem Carl Wilhelm Scheele hem de Joseph Priestley tarafından elde edildi. 1940'lardan beri yeni elementler Kaliforniya'daki Berkeley, Rusya'daki Dubna, Almanya'nın Darmstadt kentindeki GSI ve Japonya'daki RIKEN gibi laboratuvarlarda büyük ekipler tarafından üretilmektedir; bu yüzden pay bireylere değil gruplara gider. Bugün yeni bir element için yapılan her iddia, kimya ve fizik alanlarının uluslararası birlikleri olan IUPAC ve IUPAP'ın ortak bir çalışma grubu tarafından incelenir ve ancak bir iddia doğrulandıktan sonra keşfedenler bir ad önermeye davet edilir.

Her elementi kim keşfetti

Sıralamak için bir sütun başlığına tıkla.

			Keşfeden
6	Karbon	Eski çağ	Karbon, odun kömürü ve is biçiminde eski çağlardan beri bilinmektedir. Antoine Lavoisier onu 1789'da kimyasal element olarak listeledi ve 1797'de Smithson Tennant elmasın saf karbondan oluştuğunu gösterdi.
16	Kükürt	Eski çağ	Kükürt eski çağlardan beri bilinir ve o zamanlar “yanan taş” anlamına gelen sözcükle anılırdı; doğada yanardağların ve kaplıcaların yakınında sarı kristaller halinde bulunur. Antoine Lavoisier onu kimyasal bir element olarak tanıdı ve 1789 tarihli elementler listesine ekledi.
26	Demir	Eski çağ	Demir eski çağlardan beri bilinir; eski Mısır mezarlarında bulunan boncuklar gibi en eski demir nesneler demir göktaşlarından yapılmıştı. İnsanlar demiri cevherinden eritip çıkarmayı 3.000 yıldan uzun süre önce öğrendi ve bu, Demir Çağı'nı başlattı.
29	Bakır	Eski çağ	Bakır eski çağlardan beri bilinir ve doğada saf metal külçeleri halinde bulunduğu için insanların kullandığı ilk metallerden biriydi. Orta Doğu'da yaklaşık 10.000 yıllık bakır nesneler bulunmuştur.
47	Gümüş	Eski çağ	Gümüş eski çağlardan beri bilinir ve binlerce yıldır çıkarılıp süs eşyalarına, sofra takımlarına ve madeni paralara işlenmiştir. Simgesi Ag, Latince argentum sözcüğünden gelir.
50	Kalay	Eski çağ	Kalay eski çağlardan beri bilinir ve ana cevheri olan kasiteritten binlerce yıl önce eritilerek elde edilmiştir. Simgesi Sn, Latince stannum sözcüğünden gelir.
51	Antimon	Eski çağ	Antimon ve bileşikleri eski çağlardan beri bilinir. Simgesi Sb, Latince adı olan stibium'dan gelir.
79	Altın	Eski çağ	Altın eski çağlardan beri bilinir; külçe ve pul biçiminde doğal olarak saf hâlde bulunan birkaç metalden biridir, bu yüzden insanların kullandığı ilk metaller arasındaydı. Simgesi Au, Latince aurum sözcüğünden gelir.
80	Cıva	Eski çağ	Cıva eski çağlardan beri bilinir ve eski Çin, Hint, Mısır, Yunan ve Roma kültürlerinde olduğu kadar simyacılar tarafından da kullanılmıştır. Simgesi Hg, Yunanca 'su gümüşü' anlamına gelen sözcükten türeyen Latince hydrargyrum adından gelir.
82	Kurşun	Eski çağ	Kurşun tarih öncesi çağlardan beri bilinir, bu yüzden keşfedeni bilinmez. Ana cevheri olan galenden kolayca eritilir ve insanlar birkaç bin yıl önce kurşun nesneler yapıyordu.
33	Arsenik	1250	Sarı mineral orpiment gibi arsenik bileşikleri eski çağlarda biliniyordu, ancak elementi 1250 dolaylarında ilk kez yalıtan kişi geleneksel olarak Alman bilgin Albertus Magnus kabul edilir.
15	Fosfor	1669	Alman simyacı Hennig Brand, fosforu 1669'da Hamburg'da felsefe taşını ararken büyük miktarlarda idrarı kaynatarak keşfetti. Elde ettiği parlayan madde beyaz fosfordu.
27	Kobalt	1735	İsveçli kimyacı Georg Brandt, kobaltı yaklaşık 1735'te, bazı cevherlerin neden cama koyu mavi bir renk verdiğini incelerken tanımladı. Rengin, o zamanlar sanıldığı gibi bizmuttan değil, yeni bir metalden geldiğini gösterdi.
78	Platin	1735	Platin, Avrupalılar onu bilmeden çok önce Güney Amerika yerlileri tarafından kullanılıyordu. İspanyol deniz subayı Antonio de Ulloa onunla 1735'te Güney Amerika seferi sırasında karşılaştı ve 1748'de yayımlanan tasviri onu Avrupa bilimine tanıttı.
30	Çinko	1746	Alman kimyacı Andreas Sigismund Marggraf'ın, kalamin cevherini karbonla ısıtarak 1746'da çinkoyu yalıttığı ve onu bir element olarak tanıdığı kabul edilir. Metalik çinko ise çok daha önce Hindistan'da ve Çin'de üretilmişti.
28	Nikel	1751	İsveçli mineralog Axel Fredrik Cronstedt nikeli 1751'de, madencilerin kupfernickel yani “bakır cini” dediği kırmızımsı bir cevherden bakır çıkarmaya çalışırken keşfetti. Cevher bakır cevherine benziyordu ama bakır vermiyordu; Cronstedt bunun yerine içinde yeni bir metal bulunduğunu gösterdi.
83	Bizmut	1753	Bizmut Orta Çağ'da biliniyordu ancak çoğunlukla kurşun ve kalayla karıştırılıyordu. 1753'te Fransız kimyager Claude François Geoffroy onun ayrı bir element olduğunu gösterdi.
12	Magnezyum	1755	İskoç kimyacı Joseph Black, magnezyanın (magnezyum oksit) kireçten farklı olduğunu göstererek 1755'te magnezyumu bir element olarak tanıdı. Metali ilk kez 1808'de Humphry Davy elektrolizle yalıttı.
1	Hidrojen	1766	İngiliz bilim insanı Henry Cavendish, 1766'da hidrojeni metalleri asitlerle tepkimeye sokarak elde etti, ona “yanıcı hava” adını verdi ve onu ayrı bir madde olarak tanımladı. Antoine Lavoisier ise hidrojenin yanarak su oluşturduğunu gösterdikten sonra ona “su oluşturan” anlamına gelen hidrojen adını verdi.
7	Azot	1772	İskoç hekim Daniel Rutherford azotu 1772'de Edinburgh'da keşfetti; havanın yanmayı ve solunumu desteklemeyen kısmını yalıttı ve ona “zararlı hava” adını verdi. Carl Wilhelm Scheele, Henry Cavendish ve Joseph Priestley de aşağı yukarı aynı sıralarda gazı birbirinden bağımsız olarak inceledi.
8	Oksijen	1774	Joseph Priestley oksijeni 1774'te İngiltere'de, güneş ışığını cıva(II) oksit üzerine odaklayıp açığa çıkan gazı toplayarak keşfetti. Carl Wilhelm Scheele onu biraz daha önce bağımsız olarak elde etmişti ama daha sonra yayımladı; oksijene adını ise Antoine Lavoisier verdi.
17	Klor	1774	İsveçli kimyacı Carl Wilhelm Scheele klor gazını ilk kez 1774'te hidroklorik asidi piroluzit minerali (mangan dioksit) ile tepkimeye sokarak elde etti, ancak onun oksijen içeren bir bileşik olduğunu sandı. Humphry Davy 1810'da onun bir element olduğunu gösterdi ve ona adını verdi.
25	Mangan	1774	Carl Wilhelm Scheele manganı 1774'te yeni bir element olarak tanıdı ve meslektaşı Johan Gottlieb Gahn aynı yıl İsveç'te mangan dioksiti (piroluzit) karbonla ısıtarak onu yalıttı.
42	Molibden	1778	İsveçli kimyager Carl Wilhelm Scheele, 1778'de o zamana kadar grafitle karıştırılan yumuşak mineral molibdenitin yeni bir element içerdiğini gösterdi. Peter Jacob Hjelm metali ilk kez 1781'de oksidini karbonla ısıtarak ayırdı.
52	Tellür	1782	Avusturyalı mineralog Franz-Joseph Müller von Reichenstein, tellürü 1782'de Transilvanya'dan gelen altın cevherinde keşfetti. Alman kimyager Martin Heinrich Klaproth bunu 1798'de doğruladı ve ona Latince 'Dünya' anlamına gelen tellus sözcüğünden adını verdi.
74	Tungsten	1783	İspanyol kardeşler Juan José ve Fausto Elhuyar, tungsteni ilk kez 1783'te İspanya'nın Bergara kentinde, volframit mineralinden yapılan bir asidi odun kömürüyle indirgeyerek ayırdı. İki yıl önce Carl Wilhelm Scheele, şimdi şeelit denilen mineralin yeni bir asit içerdiğini göstermişti.
40	Zirkonyum	1789	Alman kimyager Martin Heinrich Klaproth, 1789'da Berlin'de Sri Lanka'dan gelen zirkon adlı değerli taş örneğinde oksidini belirleyerek zirkonyumu keşfetti. Jöns Jacob Berzelius saf olmayan metali ilk kez 1824'te ayırdı.
92	Uranyum	1789	Alman kimyager Martin Heinrich Klaproth, uranyumu 1789'da Berlin'de pitchblende mineralini analiz ederken keşfetti, ancak ayırdığı aslında bir oksitti. Fransız kimyager Eugène-Melchior Péligot metalin kendisini ilk kez 1841'de ayırdı.
38	Stronsiyum	1790	1790'da Adair Crawford ve William Cruickshank, İskoçya'daki Strontian yakınlarındaki kurşun madenlerinden çıkan bir mineralin yeni bir 'toprak' içerdiğini fark etti. Metali ilk kez 1808'de Humphry Davy elektroliz yoluyla ayırdı.
22	Titanyum	1791	Cornwall'lı din adamı ve amatör mineralog William Gregor titanyumu 1791'de İngiltere'nin Cornwall bölgesindeki bir dereden alınan siyah kumda keşfetti. Alman kimyacı Martin Heinrich Klaproth onu bağımsız olarak 1795'te rutil mineralinde buldu ve Yunan mitolojisindeki Titanlar'ın anısına adlandırdı.
39	İtriyum	1794	Finlandiyalı kimyager Johan Gadolin, 1794'te Stockholm yakınlarındaki Ytterby'de bir taş ocağından çıkan siyah bir mineralde yeni bir oksit (sonradan itria adı verildi) belirleyerek itriyumu keşfetti. Friedrich Wöhler saf olmayan metali 1828'de ayırdı.
24	Krom	1797	Fransız kimyacı Louis-Nicolas Vauquelin kromu 1797'de Sibirya'dan gelen parlak turuncu-kırmızı bir mineral olan krokoitte keşfetti. Metali ertesi yıl oksitini odun kömürüyle ısıtarak yalıttı.
4	Berilyum	1798	Fransız kimyacı Louis-Nicolas Vauquelin berilyumu 1798'de, beril ve zümrüt minerallerinde bir oksit olarak keşfetti. Metalin kendisi ilk kez 1828'de Friedrich Wöhler ve Antoine Bussy tarafından birbirinden bağımsız olarak yalıtıldı.
23	Vanadyum	1801	Andrés Manuel del Río vanadyumu 1801'de Meksika'daki bir kurşun cevherinde buldu, ancak onun yalnızca saf olmayan krom olduğuna ikna edildi. Nils Gabriel Sefström onu 1830'da İsveç'te yeniden keşfetti ve İskandinav tanrıçası Freyja'nın bir adı olan Vanadís'in anısına adlandırdı.
41	Niyobyum	1801	İngiliz kimyager Charles Hatchett, 1801'de Kuzey Amerika'dan İngiltere'ye gönderilen bir mineral örneğinde niyobyumu keşfetti ve ona kolumbiyum adını verdi. Tantala çok benzediği için kimliği onlarca yıl tartışıldı; Alman kimyager Heinrich Rose ona 1844'te niyobyum adını verdi.
46	Paladyum	1802	İngiliz kimyager William Hyde Wollaston, paladyumu 1802'de Güney Amerika platin cevherini saflaştırırken keşfetti. Önce onu Londra'da bir dükkânda isimsiz olarak satışa sundu; bu durum bazı kimyagerlerin bir aldatmaca olduğundan şüphelenmesine yol açtı, sonra kendisinin keşfeden olduğunu açıkladı.
73	Tantal	1802	İsveçli kimyager Anders Gustaf Ekeberg, tantalı 1802'de Uppsala'da, İsveç ve Finlandiya'dan gelen minerallerde keşfetti. Ona Yunan mitolojisindeki Tantalos'un adını verdi; bunun kısmen nedeni, Tantalos'un etrafındaki suyu asla içememesi gibi oksidinin de asidi 'içememesiydi'.
58	Seryum	1803	Seryum, 1803'te İsveç'te Jöns Jacob Berzelius ve Wilhelm Hisinger tarafından, Almanya'da ise bağımsız olarak Martin Heinrich Klaproth tarafından, şimdi serit denilen mineralde keşfedildi. Saf metal ise 1875'e kadar ayrılamadı.
76	Osmiyum	1803	İngiliz kimyager Smithson Tennant, osmiyumu 1803'te Londra'da, platin cevherini kral suyunda çözdükten sonra kalan siyah artıkta keşfetti; aynı artıkta iridyumu da buldu.
77	İridyum	1803	İngiliz kimyager Smithson Tennant, iridyumu 1803'te Londra'da, platin cevherini kral suyunda çözdükten sonra kalan çözünmeyen artıkta keşfetti. Tuzları pek çok renge sahip olduğu için ona Yunan gökkuşağı tanrıçası Iris'in adını verdi.
45	Rodyum	1804	İngiliz kimyager William Hyde Wollaston, rodyumu paladyumdan kısa süre sonra Londra'da keşfetti ve 1804'te duyurdu. Güney Amerika platin cevherini kral suyunda çözüp platin ve paladyumu ayırdıktan sonra buldu.
11	Sodyum	1807	Humphry Davy sodyumu ilk kez 1807'de Londra'daki Kraliyet Kurumu'nda, erimiş sodyum hidroksitten (yakıcı soda) elektrik akımı geçirerek yalıttı. Potasyumu birkaç gün önce aynı yolla yalıtmıştı.
19	Potasyum	1807	Humphry Davy potasyumu 1807'de Londra'daki Kraliyet Kurumu'nda, erimiş potastan (potasyum hidroksit) elektrik akımı geçirerek yalıttı. Bu, elektrolizle yalıtılan ilk metaldi.
5	Bor	1808	Bor ilk kez 1808'de, saf olmayan biçimde, Fransız kimyacılar Joseph Louis Gay-Lussac ve Louis Jacques Thénard tarafından ve bunlardan bağımsız olarak Londra'da Humphry Davy tarafından, hepsi borik asitten yola çıkarak yalıtıldı. Çok saf bor 20. yüzyılın başlarına kadar üretilemedi.
20	Kalsiyum	1808	Humphry Davy kalsiyumu 1808'de Londra'da, kireç ile cıva(II) oksit karışımının elektrolizi yoluyla yalıttı. Bir kalsiyum bileşiği olan kireç ise eski çağlardan beri yapılarda kullanılıyordu.
56	Baryum	1808	İngiliz kimyager Humphry Davy, baryum metalini ilk kez 1808'de Londra'da baryum bileşiklerinin elektrolizi yoluyla ayırdı. Carl Wilhelm Scheele ise oksidi olan barytayı 1774'te yeni bir madde olarak zaten tanımıştı.
53	İyot	1811	Fransız kimyager Bernard Courtois, iyotu 1811'de güherçile yapmak için deniz yosunu külünden kimyasallar çıkarırken, sülfürik asit eklenince mor bir buharın açığa çıkması üzerine keşfetti. Adı, 'mor' anlamına gelen Yunanca iodes sözcüğünden gelir.
3	Lityum	1817	Johan August Arfwedson, lityumu 1817'de Stockholm'de Jöns Jacob Berzelius'un laboratuvarında petalit mineralini analiz ederken keşfetti. Metalin kendisi ilk kez 1821'de William Thomas Brande tarafından elektrolizle yalıtıldı.
34	Selenyum	1817	İsveçli kimyacılar Jöns Jacob Berzelius ve Johan Gottlieb Gahn selenyumu 1817'de İsveç'teki Gripsholm'da bir sülfürik asit fabrikasından çıkan kırmızımsı çamurda keşfetti. Berzelius onu önce telluryum sandı.
48	Kadmiyum	1817	Alman kimyager Friedrich Stromeyer, kadmiyumu 1817'de Göttingen'de, demir içermediği hâlde ısıtılınca sararan bir çinko karbonat örneğini incelerken keşfetti. Ona, çinko cevheri kalaminin Latince adı olan cadmia'dan adını verdi.
14	Silisyum	1823	İsveçli kimyacı Jöns Jacob Berzelius'un silisyumu 1823'te Stockholm'de, potasyum florosilikatı potasyum metaliyle ısıtarak yalıttığı kabul edilir.
13	Alüminyum	1825	Danimarkalı fizikçi Hans Christian Ørsted ilk saf olmayan alüminyumu 1825'te Kopenhag'da, alüminyum klorürü potasyum amalgamıyla tepkimeye sokarak elde etti. Friedrich Wöhler yöntemi 1827'de geliştirdi ve daha saf metal üretti.
35	Brom	1826	Fransız kimyacı Antoine-Jérôme Balard bromu 1826'da Montpellier'in tuzlalarından alınan deniz yosunu külü ve tuzlu su üzerinde çalışırken keşfetti. Almanya'da Carl Löwig onu bağımsız olarak biraz daha önce yalıtmıştı ama sonuçlarını daha sonra yayımladı.
90	Toryum	1829	İsveçli kimyager Jöns Jacob Berzelius, toryumu 1829'da Norveç'teki bir adadan gelen, şimdi torit denilen siyah bir mineralde belirledi. Ona İskandinav gök gürültüsü tanrısı Thor'un adını verdi.
57	Lantan	1839	İsveçli kimyager Carl Gustaf Mosander, lantanı 1839'da Stockholm'de, bir seryum nitrat örneğinde gizli kalmış yeni bir oksit bulduğunda keşfetti. Adını 'gizli kalmak' anlamına gelen Yunanca lanthanein sözcüğünden verdi.
65	Terbiyum	1843	İsveçli kimyager Carl Gustaf Mosander, terbiyumu 1843'te Stockholm'de, gadolinit mineralinden gelen bir oksit olan itriyayı üç fraksiyona ayırdığında keşfetti.
68	Erbiyum	1843	İsveçli kimyager Carl Gustaf Mosander, erbiyumu 1843'te Stockholm'de, gadolinit mineralinden gelen bir oksit olan itriyayı fraksiyonlara ayırırken keşfetti. Adını, gadolinitin bulunduğu İsveç köyü Ytterby'den alır.
44	Rutenyum	1844	Rus kimyager Karl Ernst Claus, rutenyumu 1844'te Kazan Üniversitesi'nde, Ural Dağları'ndan gelen cevherden platin çıkarıldıktan sonra kalan artıkları incelerken keşfetti.
55	Sezyum	1860	Robert Bunsen ve Gustav Kirchhoff, sezyumu 1860'ta Almanya'nın Heidelberg kentinde maden suyunun spektrumunda iki parlak mavi çizgi görerek keşfetti; böylece spektroskopla bulunan ilk element oldu. Adı, 'gök mavisi' anlamına gelen Latince caesius sözcüğünden gelir.
37	Rubidyum	1861	Alman bilim insanları Robert Bunsen ve Gustav Kirchhoff rubidyumu 1861'de Heidelberg'de, yeni icat ettikleri tayfölçerle lepidolit mineralini inceleyerek keşfetti. En parlak tayf çizgilerinin rengi nedeniyle ona “koyu kırmızı” anlamına gelen Latince rubidus sözcüğünden bu adı verdiler.
81	Talyum	1861	William Crookes, talyumu 1861'de İngiltere'de, bir sülfürik asit tesisinin artıklarının spektrumunda parlak yeşil bir çizgi gördüğünde keşfetti. Adı, 'yeşil sürgün' anlamına gelen Yunanca thallos sözcüğünden gelir.
49	İndiyum	1863	Alman kimyagerler Ferdinand Reich ve Theodor Richter, indiyumu 1863'te Freiberg Maden Akademisi'nde, çinko cevherinde bir spektroskopla talyum ararken keşfetti. Ona, spektrumunda gördükleri parlak çivit mavisi çizgiye atfen bu adı verdiler.
2	Helyum	1868	Helyum 1868'de keşfedildi; gökbilimciler Pierre Janssen ve Norman Lockyer Güneş'in tayfında açıklanamayan sarı bir çizgi gözlemledi ve Lockyer bunun yeni bir elementten kaynaklandığını öne sürdü. William Ramsay helyumu Dünya'da ilk kez 1895'te kleveit adlı bir uranyum mineralinden yalıttı.
31	Galyum	1875	Fransız kimyacı Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran galyumu 1875'te tayfölçümle, bir çinko cevheri örneğinde iki yeni mor çizgi görerek keşfetti. Metali aynı yılın ilerleyen aylarında elektrolizle yalıttı ve ona Fransa'nın Latince adı olan Gallia'nın anısına bu adı verdi.
67	Holmiyum	1878	İsviçreli kimyagerler Marc Delafontaine ve Jacques-Louis Soret, holmiyumu 1878'de Cenevre'de spektroskopik olarak tespit etti; İsveçli kimyager Per Teodor Cleve ise 1879'da onu bağımsız olarak erbiyum oksitten ayırdı. Cleve ona, Stockholm'ün Latince adı olan Holmia'dan adını verdi.
70	İterbiyum	1878	İsviçreli kimyager Jean Charles Galissard de Marignac, iterbiyumu 1878'de Cenevre'de erbiyum oksitten ayırarak keşfetti ve ona İsveç köyü Ytterby'nin adını verdi. 1907'de onun iterbiyumunun başka bir element, lutesyum, içerdiği gösterildi.
21	Skandiyum	1879	İsveçli kimyacı Lars Fredrik Nilson skandiyumu 1879'da Uppsala'da, nadir bulunan öksenit ve gadolinit minerallerinde bularak keşfetti ve ona İskandinavya'nın anısına bu adı verdi. Saf metal 1937'ye kadar üretilemedi.
62	Samaryum	1879	Fransız kimyager Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran, samaryumu 1879'da Paris'te samarskit mineralinden elde edilen bir özütün spektroskopisiyle keşfetti. Samarskit, Rus maden yetkilisi Vasili Samarski-Bıhovets'in adını taşır; bu da samaryumu dolaylı olarak bir kişinin adını alan ilk element yapar.
69	Tülyum	1879	İsveçli kimyager Per Teodor Cleve, tülyumu 1879'da Uppsala'da, saf olmayan erbiyum oksitten ayırarak keşfetti.
64	Gadolinyum	1880	İsviçreli kimyager Jean Charles Galissard de Marignac, gadolinyumu 1880'de Cenevre'de tespit etti; Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran ise 1886'da oksidinin daha saf bir biçimini ayırdı. Adını, Finlandiyalı kimyager Johan Gadolin'in onuruna verilen gadolinit mineralinden alır.
59	Praseodim	1885	Avusturyalı kimyager Carl Auer von Welsbach, praseodimi 1885'te Viyana'da, uzun süre tek element sanılan didimyum denilen maddeyi praseodim ve neodim olmak üzere ikiye ayırdığında keşfetti.
60	Neodim	1885	Avusturyalı kimyager Carl Auer von Welsbach, neodimi 1885'te Viyana'da didimyumu iki elemente ayırdığında keşfetti. Adı 'yeni ikiz' anlamına gelir.
9	Flor	1886	Fransız kimyacı Henri Moissan florü ilk kez 1886'da Paris'te, sıvı hidrojen florürde çözünmüş potasyum hidrojen florürün elektrolizi yoluyla yalıttı. Bu başarı, 1906 Nobel Kimya Ödülü'nü kazanmasına yardımcı oldu.
32	Germanyum	1886	Alman kimyacı Clemens Winkler germanyumu 1886'da Saksonya'daki Freiberg'de, yeni bulunmuş argirodit adlı bir gümüş mineralini analiz ederken keşfetti. Ona anavatanı Almanya'nın adını verdi.
66	Disprozyum	1886	Fransız kimyager Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran, disprozyumu 1886'da Paris'te, oksidini holmiyum oksitten büyük bir titizlikle ayırarak keşfetti.
18	Argon	1894	Lord Rayleigh ve William Ramsay argonu 1894'te Londra'da, havadan alınan azotun kimyasal bileşiklerden elde edilen azottan biraz daha yoğun olduğunu fark ettikten sonra keşfetti. Bir hava örneğinden azotu ve oksijeni uzaklaştırdılar ve geride tepkimeye girmeyen bir gaz kaldığını gördüler.
10	Neon	1898	William Ramsay ve Morris Travers neonu 1898'de Londra Üniversite Koleji'nde, sıvılaştırılmış havayı yavaş yavaş buharlaştırıp kaynayarak ayrılan gazları inceleyerek keşfetti. Adı, “yeni” anlamına gelen Yunanca neos sözcüğünden gelir.
36	Kripton	1898	William Ramsay ve Morris Travers kriptonu 1898'de Londra Üniversite Koleji'nde, sıvılaştırılmış havayı buharlaştırıp geride kalan küçük kalıntıyı inceleyerek keşfetti. Ona “gizli” anlamına gelen Yunanca kryptos sözcüğünden bu adı verdiler.
54	Ksenon	1898	İskoç kimyager William Ramsay ve İngiliz kimyager Morris Travers, ksenonu 1898'de Londra'da, sıvılaştırılmış havanın buharlaştırılmasından kalan artıkta keşfetti. Adı, 'yabancı' anlamına gelen Yunanca xenos sözcüğünden gelir.
84	Polonyum	1898	Marie ve Pierre Curie, polonyumu 1898'de Paris'te uranyum cevheri pitchblende'i incelerken keşfetti. Marie Curie ona anavatanı Polonya'nın adını verdi.
88	Radyum	1898	Marie ve Pierre Curie, Gustave Bémont ile birlikte çalışarak, pitchblende cevherinde yeni bir radyoaktif madde bulduktan sonra 1898'de Paris'te radyumun keşfini duyurdu. Ad, 'ışın' anlamına gelen Latince radius sözcüğünden gelir.
86	Radon	1899	1899'da Montreal'deki McGill Üniversitesi'nde Ernest Rutherford ve Robert Owens toryum bileşiklerinden çıkan radyoaktif bir gaz fark etti; 1900'de Almanya'da Friedrich Ernst Dorn da radyumdan salınan benzer bir gaz buldu. Radon adı radyumdan gelir.
89	Aktinyum	1899	Fransız kimyager André-Louis Debierne, aktinyumu 1899'da Paris'te Curie'lerin radyumu çıkardıktan sonra kalan pitchblende artıklarında keşfetti; Friedrich Oskar Giesel ise onu 1902'de bağımsız olarak buldu. Adı, 'ışın' veya 'demet' anlamına gelen Yunanca aktis sözcüğünden gelir.
63	Evropiyum	1901	Fransız kimyager Eugène-Anatole Demarçay, evropiyumu 1901'de Paris'te, bilinmeyen bir element içerdiğinden şüphelendiği samaryum örneklerinden ayırarak keşfetti.
71	Lutesyum	1907	Fransız kimyager Georges Urbain, lutesyumu 1907'de Paris'te iterbiyumun iki elementin karışımı olduğunu göstererek keşfetti; Carl Auer von Welsbach ve Charles James de onu aşağı yukarı aynı sıralarda bağımsız olarak ayırdı. Urbain ona, Paris'in Roma dönemindeki adı olan Lutetia'dan adını verdi.
91	Protaktinyum	1913	Kasimir Fajans ve Oswald Göhring, 1913'te Almanya'da protaktinyumun kısa ömürlü bir izotopunu belirleyip ona brevyum adını verdi; 1917 ve 1918'de Berlin'de Otto Hahn ve Lise Meitner, bağımsız olarak da Britanya'da Frederick Soddy ve John Cranston daha uzun ömürlü protaktinyum-231'i buldu. Ad, aktinyuma bozunduğu için 'aktinyumdan önce' anlamına gelir.
72	Hafniyum	1923	Hollandalı fizikçi Dirk Coster ve Macar kimyager George de Hevesy, hafniyumu 1923'te Kopenhag'da, X ışını spektroskopisi kullanarak zirkonyum cevherinde buldu. Adını, Kopenhag'ın Latince adı olan Hafnia'dan alır.
75	Renyum	1925	Alman kimyagerler Walter Noddack, Ida Tacke (sonradan Ida Noddack) ve Otto Berg, renyumu 1925'te platin cevherinde ve kolumbit mineralinde X ışını spektroskopisiyle tespit ederek keşfetti. Ona, Latince Rhenus olan Ren Nehri'nin adını verdiler.
43	Teknesyum	1937	İtalyan bilim insanları Emilio Segrè ve Carlo Perrier, teknesyumu 1937'de Palermo Üniversitesi'nde, Kaliforniya'nın Berkeley kentindeki Ernest Lawrence'ın siklotronunda döteronlarla bombardıman edilmiş bir molibden parçasında belirledi. Yapay olarak üretilen ilk elementti; bu yüzden adı 'yapay' anlamına gelen Yunanca technetos sözcüğünden gelir.
87	Fransiyum	1939	Marguerite Perey, fransiyumu 1939'da Paris'teki Curie Enstitüsü'nde aktinyum örneklerini saflaştırırken keşfetti. Ona kendi ülkesi olan Fransa'nın adını verdi.
85	Astatin	1940	Dale Corson, Kenneth MacKenzie ve Emilio Segrè, astatini ilk kez 1940'ta Kaliforniya Üniversitesi Berkeley'de bizmutu alfa parçacıklarıyla bombardıman ederek üretti. Adı, 'kararsız' anlamına gelen Yunanca astatos sözcüğünden gelir.
93	Neptünyum	1940	Edwin McMillan ve Philip Abelson, neptünyumu 1940'ta Kaliforniya Üniversitesi Berkeley'de uranyumu nötronlarla bombardıman ederek üretti. Adını, Uranüs'ün ardından gelen gezegen olan Neptün'den aldı.
94	Plütonyum	1940	Glenn Seaborg, Edwin McMillan, Joseph Kennedy ve Arthur Wahl, plütonyumu ilk kez 1940'ın sonlarında Kaliforniya Üniversitesi Berkeley'de uranyumu döteronlarla bombardıman ederek üretti. Adını, o zamanlar Neptün'den sonraki gezegen sayılan Plüton'dan aldı.
95	Amerikyum	1944	Glenn Seaborg, Ralph James, Leon Morgan ve Albert Ghiorso, amerikyumu ilk kez 1944'te Chicago Üniversitesi'nin savaş dönemi Metalurji Laboratuvarı'nda üretti. Adını Amerika kıtalarından aldı; tıpkı üstündeki element olan evropiyumun Avrupa'dan adını alması gibi.
96	Küriyum	1944	Glenn Seaborg, Ralph James ve Albert Ghiorso, küriyumu ilk kez 1944'te Berkeley'deki bir siklotronda plütonyumu alfa parçacıklarıyla bombardıman ederek üretti ve Chicago Üniversitesi'nde belirledi. Adını Marie ve Pierre Curie'den aldı.
61	Prometyum	1945	Jacob Marinsky, Lawrence Glendenin ve Charles Coryell, prometyumu 1945'te Tennessee'deki Clinton Laboratuvarları'nda (şimdiki Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı), uranyumun fisyon ürünlerinden ayırarak belirledi. Adı, tanrılardan ateşi çalan Titan Prometheus'tan gelir.
97	Berkelyum	1949	Stanley Thompson, Albert Ghiorso ve Glenn Seaborg, berkelyumu ilk kez Aralık 1949'da Kaliforniya Üniversitesi Berkeley'de amerikyumu alfa parçacıklarıyla bombardıman ederek üretti. Adını Berkeley kentinden aldı; tıpkı üstündeki element olan terbiyumun İsveç köyü Ytterby'den adını alması gibi.
98	Kaliforniyum	1950	Stanley Thompson, Kenneth Street Jr., Albert Ghiorso ve Glenn Seaborg, kaliforniyumu ilk kez 1950'de Kaliforniya Üniversitesi Berkeley'de küriyumu alfa parçacıklarıyla bombardıman ederek üretti. Adını Kaliforniya eyaletinden ve üniversitesinden alır.
99	Aynştaynyum	1952	Berkeley'de Albert Ghiorso'nun yönettiği bir ekip, Argonne ve Los Alamos bilim insanlarıyla birlikte çalışarak, aynştaynyumu 1952'de Pasifik'te yapılan ilk tam ölçekli hidrojen bombası denemesi olan 'Ivy Mike'ın kalıntılarında belirledi. Adını Albert Einstein'dan aldı.
100	Fermiyum	1952	Berkeley'de Albert Ghiorso'nun ekibi, Argonne ve Los Alamos bilim insanlarıyla birlikte çalışarak, fermiyumu 1952'de 'Ivy Mike' hidrojen bombası denemesinin kalıntılarında buldu. Adını İtalyan-Amerikalı fizikçi Enrico Fermi'den aldı.
101	Mendelevyum	1955	Albert Ghiorso, Bernard Harvey, Gregory Choppin, Stanley Thompson ve Glenn Seaborg, mendelevyumu ilk kez 1955'te Berkeley'de aynştaynyumu alfa parçacıklarıyla bombardıman ederek üretti. Adını, periyodik tablonun yaratıcısı Dmitri Mendeleyev'den aldı.
102	Nobelyum	1958	Stockholm'deki Nobel Fizik Enstitüsü'nde çalışan bir ekip 1957'de nobelyumu bulduğunu öne sürdü ancak doğrulanamadı; Berkeley'de Albert Ghiorso'nun ekibi onu 1958'de bildirdi ve 1960'larda Sovyetler Birliği'ndeki Dubna'da yapılan çalışmalar özelliklerini kesin olarak ortaya koydu. Ad, Alfred Nobel'i onurlandırır.
103	Lavrensiyum	1961	Albert Ghiorso, Torbjørn Sikkeland, Almon Larsh ve Robert Latimer, lavrensiyumu ilk kez 1961'de Berkeley'de kaliforniyumu bor iyonlarıyla bombardıman ederek bildirdi; sonraki yıllarda Dubna'da yapılan çalışmalar onu doğrulamaya yardımcı oldu. Adını, siklotronun mucidi Ernest Lawrence'tan aldı.
104	Rutherfordiyum	1964	Sovyetler Birliği'ndeki Dubna'da bulunan Birleşik Nükleer Araştırma Enstitüsü'nde Georgy Flerov'un yönettiği bir ekip rutherfordiyumu ilk kez 1964'te bulduğunu öne sürdü, Berkeley'de Albert Ghiorso'nun grubu da onu 1969'da bildirdi; keşif payı paylaşılmaktadır. Adını, atom çekirdeği çalışmasının öncüsü Ernest Rutherford'dan alır.
105	Dubniyum	1967	Sovyetler Birliği'ndeki Dubna'da Georgy Flerov'un ekibi, dubniyumun ilk belirtilerini 1967'de amerikyumu neonla bombardıman ederek bildirdi; Berkeley'de Albert Ghiorso'nun ekibi de onu 1970'te bildirdi; keşif payı paylaşılmaktadır. Adını, Birleşik Nükleer Araştırma Enstitüsü'ne ev sahipliği yapan Rus kenti Dubna'dan alır.
106	Seaborgiyum	1974	Berkeley'de ve Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı'nda Albert Ghiorso ve Kenneth Hulet'in yönettiği bir ekip, seaborgiyumu 1974'te kaliforniyumu oksijen iyonlarıyla bombardıman ederek üretti. Adını kimyager Glenn Seaborg'dan aldı.
107	Bohriyum	1981	Almanya'nın Darmstadt kentindeki GSI'da Peter Armbruster ve Gottfried Münzenberg'in yönettiği bir ekip, bohriyumu ilk kez 1981'de inandırıcı biçimde bizmutu krom iyonlarıyla bombardıman ederek üretti. Adını Danimarkalı fizikçi Niels Bohr'dan alır.
109	Meitneryum	1982	Almanya'nın Darmstadt kentindeki GSI'da Peter Armbruster ve Gottfried Münzenberg'in ekibi, meitneryumu 1982'de bizmutu demir iyonlarıyla bombardıman ederek üretti. Adını, nükleer fisyonun ortak keşfedenlerinden Avusturyalı-İsveçli fizikçi Lise Meitner'den alır.
108	Hasyum	1984	Almanya'nın Darmstadt kentindeki GSI'da Peter Armbruster ve Gottfried Münzenberg'in ekibi, hasyumu 1984'te kurşunu demir iyonlarıyla bombardıman ederek üretti. Adını, Latince adı Hassia olan Almanya'nın Hessen eyaletinden alır.
110	Darmstadtiyum	1994	Almanya'nın Darmstadt kentindeki GSI'da Sigurd Hofmann'ın yönettiği bir ekip, darmstadtiyumu ilk kez 1994'te kurşunu nikel iyonlarıyla bombardıman ederek üretti. Adını, GSI'ın bulunduğu Darmstadt kentinden alır.
111	Röntgenyum	1994	Almanya'nın Darmstadt kentindeki GSI'da Sigurd Hofmann'ın ekibi, röntgenyumu ilk kez 1994'te bizmutu nikel iyonlarıyla bombardıman ederek üretti. Adını, X ışınlarını keşfeden Wilhelm Röntgen'den alır.
112	Kopernikyum	1996	Almanya'nın Darmstadt kentindeki GSI'da Sigurd Hofmann'ın ekibi, kopernikyumu ilk kez 1996'da kurşun ve çinko çekirdeklerini kaynaştırarak üretti. Adını gökbilimci Nicolaus Copernicus'tan alır.
114	Flerovyum	1999	Rusya'nın Dubna kentindeki Birleşik Nükleer Araştırma Enstitüsü'nde Yuri Oganesyan'ın yönettiği bir ekip, Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı ile birlikte çalışarak, flerovyumu 1999'da plütonyumu kalsiyum iyonlarıyla bombardıman ettikten sonra ilk kez bildirdi. Adını, fizikçi Georgy Flerov'u onurlandıran, enstitünün Flerov Nükleer Tepkimeler Laboratuvarı'ndan alır.
116	Livermoryum	2000	Rusya'nın Dubna kentindeki Birleşik Nükleer Araştırma Enstitüsü'ndeki bilim insanları, Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı ile birlikte çalışarak, livermoryumu 2000'de küriyumu kalsiyum iyonlarıyla bombardıman ederek ilk kez üretti. Adını, Kaliforniya'nın Livermore kentindeki Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı'ndan alır.
118	Oganesson	2002	Dubna'da Yuri Oganesyan'ın yönettiği Rus ve Amerikalı bilim insanlarından oluşan bir ekip, Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı ile birlikte çalışarak, oganessonu 2002'de kaliforniyumu kalsiyum iyonlarıyla bombardıman ederek ilk kez gözlemledi ve 2006'da duyurdu. Adını, süper ağır element araştırmalarının öncüsü Yuri Oganesyan'dan alır.
115	Moskovyum	2003	Rusya'nın Dubna kentindeki Birleşik Nükleer Araştırma Enstitüsü'nde Yuri Oganesyan'ın yönettiği bir ekip, Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı ile birlikte çalışarak, moskovyumu 2003'te amerikyumu kalsiyum iyonlarıyla bombardıman ederek ilk kez üretti. Adını, Dubna'nın bulunduğu Moskova bölgesinden alır.
113	Nihonyum	2004	Japonya'daki RIKEN'de Kosuke Morita'nın yönettiği bir ekip, nihonyumu 2004'te bizmutu çinko iyonlarıyla bombardıman ederek üretti ve keşif 2015'te kendilerine atfedildi. Adı, Japonya'nın Japonca adlarından biri olan Nihon'dan gelir.
117	Tennessin	2010	Dubna'da Yuri Oganesyan'ın yönettiği Rus-Amerikan bir ekip, tennessini 2010'da Oak Ridge Ulusal Laboratuvarı'nda üretilen bir berkelyum hedefini kalsiyum iyonlarıyla bombardıman ederek ilk kez üretti. Adını, Oak Ridge'in, Vanderbilt Üniversitesi'nin ve Tennessee Üniversitesi'nin bulunduğu ABD'nin Tennessee eyaletinden alır.