Stokiyometri: kimyada tanımı
Stokiyometri: Kimyasal tepkimelerdeki girenlerin ve ürünlerin miktarlarının, denkleştirilmiş denklemdeki mol oranlarına dayanılarak hesaplanması.
Denkleştirilmiş bir denklem, 2H₂ + O₂ → 2H₂O'daki 2 : 1 : 2 oranı gibi, her maddenin kaç molünün tepkimeye girdiğini veya oluştuğunu gösterir. Kimyacılar kütleleri mole çevirip oranı uygulayarak ve geri dönüştürerek bir tepkimenin ne kadar ürün vereceğini ya da ne kadar giren gerektiğini tahmin edebilir. Stokiyometri sınırlayıcı bileşeni bulmak ve yüzde verimi hesaplamak için de kullanılır. Sözcük, Yunancada element ve ölçü anlamına gelen sözcüklerden gelir.
Örnekler
- 16 g metan yanarak 44 g karbondioksit verir
- 4 g hidrojen, 32 g oksijenle tepkimeye girip 36 g su oluşturur
- 2NaN₃ → 2Na + 3N₂ tepkimesi azot gazı açığa çıkardığı için hava yastıkları şişer
- Dökülen bir asidi nötrleştirmek için ne kadar karbonat gerektiğini hesaplamak
Periyodik tabloda
Stokiyometri hesapları, her maddenin gramını mole çevirmek için kullanılan, periyodik tablodaki atom kütlelerinden başlar.