Grupa 6: grupa chromu

Sześć elektronów i stopień utlenienia +6

Chrom ([Ar] 3d⁵ 4s¹) i molibden ([Kr] 4d⁵ 5s¹) umieszczają jeden elektron na orbitalu s, a pięć na podpowłoce d, ponieważ do połowy zapełniona podpowłoka d jest szczególnie trwała. Wolfram ma [Xe] 4f¹⁴ 5d⁴ 6s². Tak czy inaczej jest sześć elektronów ponad rdzeniem, a wszystkie trzy metale osiągają +6, jak w CrO₃, MoO₃ i WO₃.

Chrom tworzy też Cr²⁺ i Cr³⁺, a +3 to jego najtrwalszy stopień. Jego związki na +6, takie jak żółty chromian (CrO₄²⁻) i pomarańczowy dichromian (Cr₂O₇²⁻), są silnymi utleniaczami i są toksyczne. W dół grupy +6 staje się trwalszy, więc molibden i wolfram czują się swobodnie na +6, odwrotnie niż w grupach głównych, takich jak grupa 14, gdzie ołów woli +2.

Tendencje w dół grupy

Temperatura topnienia i gęstość gwałtownie rosną. Chrom topi się w 2180 K, molibden w 2896 K, a wolfram w 3695 K. Gęstość rośnie z 7,19 g/cm³ do 10,28 g/cm³, a potem do 19,25 g/cm³, czyli prawie dokładnie tyle co gęstość złota (19,3 g/cm³). Nietypowo elektroujemność też rośnie w dół grupy, z 1,66 do 2,16 i 2,36, podczas gdy w większości grup głównych maleje.

Gdzie spotykasz grupę 6

Chrom nadaje stali nierdzewnej odporność na rdzę, tworząc niewidoczną warstewkę tlenku, i daje lustrzany połysk chromowanym kranom. Śladowe ilości chromu czynią rubiny czerwonymi, a wiele szmaragdów zielonymi, co pasuje do pierwiastka, którego nazwa pochodzi od greckiego słowa oznaczającego barwę. Molibden wzmacnia stal na rurociągi i narzędzia, dwusiarczek molibdenu to śliski smar, a bakterie, które przekształcają azot z powietrza w amoniak, zwykle polegają na enzymie z molibdenem. Węglik wolframu tworzy końcówki wierteł i tarcz do pił, a drut wolframowy żarzył się w dawnych żarówkach.

Seaborg

Seaborg (106) jest promieniotwórczy i otrzymywano go tylko po kilka atomów naraz. Nazwano go na cześć chemika Glenna Seaborga jeszcze za jego życia. Eksperymenty na pojedynczych atomach pokazują, że tworzy lotne związki podobne do związków molibdenu i wolframu, ale jego temperatury topnienia i gęstości nigdy nie zmierzono.