Okres 3: od sodu do argonu

Trzecia powłoka: zapełniają się 3s i 3p, 3d czeka

Każdy atom w tym okresie ma rdzeń neonowy, 1s² 2s² 2p⁶, zapisywany jako [Ne]. Sód ([Ne] 3s¹) i magnez ([Ne] 3s²) zapełniają podpowłokę 3s, a glin aż do argonu zapełniają 3p, kończąc na [Ne] 3s² 3p⁶.

Trzecia powłoka ma też podpowłokę 3d z miejscem na kolejne dziesięć elektronów, ale jej energia jest wyższa niż 4s. Pozostaje tu pusta i zaczyna się zapełniać dopiero w okresie 4, dlatego okres 3 ma osiem pierwiastków, a nie osiemnaście.

Jak zmieniają się właściwości od sodu do argonu

Pierwsza energia jonizacji rośnie od 5,139 eV dla sodu do 15,76 eV dla argonu, a elektroujemność od 0,93 dla sodu do 3,16 dla chloru. Wracają te same spadki, które widzieliśmy w okresie 2: glin (5,986 eV) wypada poniżej magnezu (7,646 eV), a siarka (10,36 eV) poniżej fosforu (10,487 eV).

Temperatury topnienia zależą od rodzaju wiązań. Rosną wśród metali, od 370,94 K dla sodu do 933,47 K dla glinu, osiągają szczyt 1687 K dla krzemu, którego atomy tworzą gigantyczną sieć kowalencyjną, a potem spadają dla małych cząsteczek P₄, S₈ i Cl₂, aż do 83,81 K dla argonu. Zmieniają się też tlenki: od zasadowego tlenku sodu, przez tlenek glinu, który reaguje zarówno z kwasami, jak i z zasadami, po tlenki fosforu, siarki i chloru tworzące kwasy.

Gdzie spotykasz okres 3

Sól kuchenna to chlorek sodu, a związki chloru dezynfekują wodę z kranu i w basenach. Glin trafia do puszek na napoje i ram okiennych, magnez do lekkich stopów i jasnobiałych flar, a krzem do niemal każdego układu scalonego i panelu słonecznego. Fosfor jest ważnym składnikiem odżywczym w nawozach, większość siarki zamienia się w kwas siarkowy, jeden z najczęściej wytwarzanych związków przemysłowych, a argon chroni gorący metal przed powietrzem podczas spawania.