Grupa 16: tlenowce (chalkogeny)

Sześć elektronów zewnętrznych: ns² np⁴

Każda konfiguracja kończy się na ns² np⁴, jak w tlenie ([He] 2s² 2p⁴) i siarce ([Ne] 3s² 3p⁴). Przyjęcie dwóch elektronów daje jony o ładunku 2−, takie jak jon tlenkowy O²⁻ i jon siarczkowy S²⁻, a uwspólnienie dwóch daje cząsteczki takie jak woda (H₂O) i siarkowodór (H₂S).

Tlen prawie zawsze występuje na −2, ale siarka, selen i tellur mogą też osiągać +4 i +6, jak w dwutlenku siarki (SO₂) i kwasie siarkowym (H₂SO₄). Polon na dole tworzy związki na +2 i +4.

Tendencje w dół grupy

Elektroujemność spada z 3,44 dla tlenu, ustępującego tylko fluorowi, do 2,58 dla siarki, 2,1 dla telluru i 2,0 dla polonu. Tlen to gaz, który topi się w 54,36 K, podczas gdy siarka topi się w 388,36 K, selen w 494 K, a tellur w 722,66 K. Gęstość rośnie z 2,07 g/cm³ dla siarki do 6,24 g/cm³ dla telluru i 9,196 g/cm³ dla polonu.

Wraz z tymi liczbami zmienia się charakter pierwiastków: tlen, siarka i selen są niemetalami, tellur jest półmetalem, a polon jest promieniotwórczym metalem.

Gdzie spotykasz grupę 16

Oddychasz tlenem, który stanowi większość masy wody i prawie połowę masy skorupy ziemskiej. Siarkę przerabia się na kwas siarkowy i używa do utwardzania gumy na opony, a związki siarki nadają zapach zgniłym jajom i wydzielinie skunksa. Selen to pierwiastek śladowy potrzebny organizmowi, występujący w orzechach brazylijskich, a tellur jest używany w cienkowarstwowych panelach słonecznych i płytach wielokrotnego zapisu.

Twórcy rud i niebezpieczny metal

Nazwa chalkogeny oznacza tworzące rudy, ponieważ wiele rud metali to tlenki lub siarczki. Polon, odkryty przez Marię i Pierre'a Curie w 1898 roku i nazwany na cześć Polski, jest intensywnie promieniotwórczy i skrajnie toksyczny. Liwermor (116), nazwany na cześć Narodowego Laboratorium im. Lawrence'a Livermore'a, otrzymywano tylko po kilka atomów naraz, więc jego właściwości są przewidywane, a nie zmierzone.