Okres 1: wodór i hel

Pierwsza powłoka: jedna podpowłoka 1s

Pierwsza powłoka jest najbliżej jądra i zawiera tylko jedną podpowłokę, 1s, bez orbitali p, d ani f. Ten pojedynczy orbital mieści co najwyżej dwa elektrony. Wodór ma konfigurację 1s¹, a hel 1s², więc powłoka jest pełna już przy pierwiastku 2, a lit musi rozpocząć drugą powłokę i nowy okres.

Pełna powłoka helu sprawia, że znajduje się on nad neonem w grupie 18, mimo że ma dwa elektrony walencyjne, a nie osiem. Wodór, z jego samotnym elektronem, zwykle umieszcza się na szczycie grupy 1.

Wodór i hel w liczbach

Ponieważ są tylko dwa pierwiastki, trend wzdłuż okresu to pojedynczy krok, ale duży. Dwa protony helu przyciągają dwa elektrony na tej samej małej powłoce, więc jego pierwsza energia jonizacji, 24,587 eV, jest najwyższa spośród wszystkich pierwiastków; dla wodoru wynosi 13,598 eV.

Oba są bezbarwnymi gazami o bardzo małej gęstości: 0,0000899 g/cm³ dla wodoru i 0,000179 g/cm³ dla helu. Wodór wrze w temperaturze 20,27 K, a hel tylko w 4,22 K, czyli najniższej temperaturze wrzenia w całym układzie. Wodór ma elektroujemność 2,2 i tworzy wiązania z większością innych pierwiastków, natomiast hel w zwykłych warunkach nie tworzy trwałych związków.

Gdzie spotykasz okres 1

Wodór jest najpowszechniejszym pierwiastkiem we Wszechświecie, a gwiazdy takie jak Słońce świecą dzięki syntezie wodoru w hel. Na Ziemi jest związany głównie w wodzie i w cząsteczkach organizmów żywych, a przemysł zużywa ogromne ilości wodoru do produkcji amoniaku i rafinacji paliw.

Hel wykryto w świetle słonecznym w 1868 roku, 27 lat przed odkryciem go na Ziemi, a jego nazwa pochodzi od greckiego słowa oznaczającego Słońce. Unosi balony i sterowce, a ciekły hel utrzymuje niską temperaturę nadprzewodzących magnesów w aparatach do rezonansu magnetycznego.