Energia jonizacji – definicja w chemii
Energia jonizacji: Minimalna energia potrzebna do oderwania najsłabiej związanego elektronu od obojętnego atomu w fazie gazowej: X(g) → X⁺(g) + e⁻.
Energię jonizacji podaje się zwykle w kilodżulach na mol i pokazuje ona, jak mocno atom trzyma swoje zewnętrzne elektrony. Oderwanie drugiego lub trzeciego elektronu zawsze wymaga więcej energii, a gdy zewnętrzna powłoka zostanie opróżniona, następuje bardzo duży skok, co ujawnia, ile elektronów walencyjnych ma atom. Pierwiastki o niskiej energii jonizacji, takie jak litowce, łatwo tworzą jony dodatnie i są bardzo reaktywnymi metalami.
Przykłady
- Hel — 2372 kJ/mol, najwyższa ze wszystkich pierwiastków
- Cez — około 376 kJ/mol, jedna z najniższych
- Sód — 496 kJ/mol dla pierwszego elektronu, 4562 kJ/mol dla drugiego
- Energia jonizacji magnezu gwałtownie skacze przy trzecim elektronie, co ujawnia dwa elektrony walencyjne
W układzie okresowym
Pierwsza energia jonizacji zazwyczaj rośnie w okresie i maleje w dół grupy, więc jest najwyższa dla helu w prawym górnym rogu, a najniższa w pobliżu cezu w lewym dolnym.