พจนานุกรมเคมี

คำนิยามที่ชัดเจนและเป็นมิตรกับนักเรียนของศัพท์เคมีที่สำคัญ ตั้งแต่ธาตุและไอออนไปจนถึงออกซิเดชันและไฮบริไดเซชัน แต่ละรายการมีคำนิยามสั้น ๆ คำอธิบายเชิงลึก ตัวอย่างจริง ศัพท์ที่เกี่ยวข้อง และหมายเหตุว่าแนวคิดนั้นปรากฏที่ใดในตารางธาตุ

ก

กฎของฮุนด์

อิเล็กตรอนเติมออร์บิทัลที่มีพลังงานเท่ากันทีละตัวโดยมีสปินขนานกัน ก่อนที่ออร์บิทัลใดจะมีอิเล็กตรอนจับคู่กัน อ่านเพิ่มเติม →

กรด

สารที่ให้ไฮโดรเจนไอออน (H⁺) แก่สารอื่น ในน้ำ กรดเพิ่มความเข้มข้นของไอออน H⁺ และให้ pH ต่ำกว่า 7 อ่านเพิ่มเติม →

กัมมันตภาพรังสี

การปล่อยรังสีเองตามธรรมชาติจากนิวเคลียสอะตอมที่ไม่เสถียรขณะสลายตัวเป็นนิวเคลียสที่เสถียรกว่า อ่านเพิ่มเติม →

กากแร่

หินและแร่ที่ไม่ต้องการซึ่งปะปนอยู่กับแร่ที่มีค่าในสินแร่ และต้องกำจัดออกเมื่อสกัดโลหะ อ่านเพิ่มเติม →

การควบแน่น

การเปลี่ยนจากแก๊สหรือไอเป็นของเหลว มักเกิดเมื่อเย็นลง ในทางเคมี คำนี้ยังหมายถึงปฏิกิริยาที่โมเลกุลสองโมเลกุลรวมกันและปล่อยโมเลกุลเล็ก เช่น น้ำ อ่านเพิ่มเติม →

การจัดเรียงอิเล็กตรอน

การจัดเรียงอิเล็กตรอนของอะตอมในชั้นพลังงาน หมวดย่อย และออร์บิทัล เขียนเป็นรายการ เช่น 1s² 2s² 2p⁶ สำหรับนีออน อ่านเพิ่มเติม →

การไทเทรต

วิธีในห้องปฏิบัติการสำหรับหาความเข้มข้นของสารละลาย โดยให้ทำปฏิกิริยากับสารละลายที่ทราบความเข้มข้นในปริมาตรที่วัดได้ อ่านเพิ่มเติม →

การผสมโลหะ

กระบวนการรวมโลหะกับธาตุอื่นอย่างน้อยหนึ่งธาตุ มักทำโดยหลอมรวมกัน เพื่อให้ได้โลหะผสมที่มีสมบัติดีขึ้น อ่านเพิ่มเติม →

การเผาไหม้

ปฏิกิริยาที่รวดเร็วระหว่างเชื้อเพลิงกับออกซิเจน ซึ่งปลดปล่อยพลังงานในรูปความร้อนและมักมีแสงด้วย การลุกไหม้เป็นคำที่ใช้กันในชีวิตประจำวัน อ่านเพิ่มเติม →

การระเหย

การเปลี่ยนจากของเหลวเป็นแก๊ส (ไอ) ที่ผิวของของเหลว ที่อุณหภูมิต่ำกว่าจุดเดือด อ่านเพิ่มเติม →

การระเหิด

การเปลี่ยนจากของแข็งเป็นแก๊สโดยตรง โดยไม่ผ่านการเป็นของเหลวก่อน อ่านเพิ่มเติม →

การสกัด

การแยกสารออกจากสารผสม มักทำโดยให้สารนั้นละลายในตัวทำละลายแบบเลือกสรร คำนี้ยังใช้กับการได้โลหะจากแร่ด้วย อ่านเพิ่มเติม →

การสะเทิน

ปฏิกิริยาระหว่างกรดกับเบสที่ให้เกลือและมักได้น้ำ ทำให้สมบัติความเป็นกรดและความเป็นเบสหักล้างกันไป อ่านเพิ่มเติม →

กึ่งโลหะ

ธาตุที่มีสมบัติอยู่ระหว่างโลหะกับอโลหะ โบรอน ซิลิคอน เจอร์เมเนียม อาร์เซนิก พลวง และเทลลูเรียม มักนับเป็นกึ่งโลหะ อ่านเพิ่มเติม →

เ

เกลือ

สารประกอบไอออนิกที่ประกอบด้วยไอออนบวก (แคตไอออน) และไอออนลบ (แอนไอออน) มักเกิดเมื่อกรดทำปฏิกิริยากับเบส เกลือแกงหรือโซเดียมคลอไรด์เป็นตัวอย่างที่รู้จักกันดีที่สุด อ่านเพิ่มเติม →

แ

แก๊สเฉื่อย

ธาตุใดก็ตามในหมู่ 18 ได้แก่ ฮีเลียม นีออน อาร์กอน คริปทอน ซีนอน และเรดอน รวมถึงธาตุสังเคราะห์ออกานีสซอน ธาตุที่พบตามธรรมชาติเป็นแก๊สไม่มีสี ไม่มีกลิ่น และแทบไม่ทำปฏิกิริยา อ่านเพิ่มเติม →

แก๊สอุดมคติ

แก๊สสมมติที่อนุภาคไม่มีปริมาตรและไม่ดึงดูดหรือผลักกัน จึงเป็นไปตามกฎแก๊สอุดมคติ PV = nRT อย่างสมบูรณ์ อ่านเพิ่มเติม →

ข

ขั้วไฟฟ้า

ตัวนำที่กระแสไฟฟ้าไหลเข้าหรือออกจากอิเล็กโทรไลต์ เช่น ในแบตเตอรี่หรือเซลล์อิเล็กโทรไลต์ อ่านเพิ่มเติม →

ค

ครึ่งชีวิต

เวลาที่นิวเคลียสกัมมันตรังสีครึ่งหนึ่งในตัวอย่างใช้ในการสลายตัว ใช้สัญลักษณ์ t½ อ่านเพิ่มเติม →

คลื่น

การรบกวนที่เกิดซ้ำและนำพลังงานจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่ง อธิบายด้วยความยาวคลื่น ความถี่ และแอมพลิจูด อ่านเพิ่มเติม →

ความเข้มข้น

ปริมาณของตัวถูกละลายที่มีอยู่ในสารละลายหรือตัวทำละลายปริมาณหนึ่ง อ่านเพิ่มเติม →

ความถี่

จำนวนรอบของคลื่นที่ผ่านจุดหนึ่งในหนึ่งวินาที วัดเป็นเฮิรตซ์ (Hz) อ่านเพิ่มเติม →

ความหนาแน่น

มวลของสารต่อหนึ่งหน่วยปริมาตร คำนวณจาก ความหนาแน่น = มวล ÷ ปริมาตร อ่านเพิ่มเติม →

คอลลอยด์

ของผสมที่มีอนุภาคเล็กจิ๋ว ขนาดประมาณ 1 ถึง 1,000 นาโนเมตร กระจายอยู่ในอีกสารหนึ่งและไม่ตกตะกอน อ่านเพิ่มเติม →

คาบ

แถวแนวนอนของตารางธาตุ มีเจ็ดคาบ และธาตุในแต่ละคาบเรียงตามเลขอะตอมที่เพิ่มขึ้น อ่านเพิ่มเติม →

คายความร้อน

ใช้อธิบายกระบวนการหรือปฏิกิริยาที่ปล่อยพลังงาน มักอยู่ในรูปความร้อน สู่สิ่งแวดล้อม ทำให้สิ่งแวดล้อมอุ่นขึ้น การเปลี่ยนแปลงเอนทัลปี (ΔH) เป็นลบ อ่านเพิ่มเติม →

แ

แคตไอออน

ไอออนที่มีประจุบวก เกิดเมื่ออะตอมหรือกลุ่มอะตอมสูญเสียอิเล็กตรอนตั้งแต่หนึ่งตัวขึ้นไป อ่านเพิ่มเติม →

โ

โครงผลึก

การจัดเรียงอนุภาค (อะตอม ไอออน หรือโมเลกุล) ในสามมิติอย่างเป็นระเบียบและซ้ำกันในของแข็งที่เป็นผลึก อ่านเพิ่มเติม →

จ

จุดเดือด

อุณหภูมิที่ความดันไอของของเหลวเท่ากับความดันโดยรอบ ทำให้เกิดฟองไอทั่วทั้งของเหลว อ่านเพิ่มเติม →

จุดหลอมเหลว

อุณหภูมิที่ของแข็งกลายเป็นของเหลวที่ความดันหนึ่ง สำหรับสารบริสุทธิ์ มีค่าเท่ากับจุดเยือกแข็ง อ่านเพิ่มเติม →

เ

เฉื่อย

ไม่ว่องไวต่อปฏิกิริยามาก แก๊สเฉื่อยมักถูกเรียกว่าแก๊สเฉื่อย แม้บางชนิดจะเกิดสารประกอบได้ อ่านเพิ่มเติม →

ช

ชั้นพลังงาน

กลุ่มอิเล็กตรอนในอะตอมที่มีระดับพลังงานหลักเดียวกัน กำหนดหมายเลข n = 1, 2, 3 และต่อไปไล่ออกจากนิวเคลียส เรียกอีกอย่างว่าระดับพลังงาน อ่านเพิ่มเติม →

โ

โซลเวชัน

กระบวนการที่โมเลกุลตัวทำละลายล้อมรอบและอันตรกิริยากับอนุภาคที่ละลายอยู่ เช่น ไอออนหรือโมเลกุล อ่านเพิ่มเติม →

ด

ดีเจนเนอเรต

ใช้อธิบายออร์บิทัลหรือสถานะควอนตัมอื่น ๆ ที่มีพลังงานเท่ากันพอดี เช่น ออร์บิทัล p ทั้งสามของหมวดย่อยเดียวกัน อ่านเพิ่มเติม →

ดูดความร้อน

ใช้อธิบายกระบวนการหรือปฏิกิริยาที่ดูดพลังงาน มักอยู่ในรูปความร้อน จากสิ่งแวดล้อม ทำให้สิ่งแวดล้อมเย็นลง การเปลี่ยนแปลงเอนทัลปี (ΔH) เป็นบวก อ่านเพิ่มเติม →

ไ

ไดอะตอมิก

ประกอบด้วยสองอะตอม ไฮโดรเจน ไนโตรเจน ออกซิเจน ฟลูออรีน คลอรีน โบรมีน และไอโอดีนอยู่ในรูปโมเลกุลไดอะตอมิก: H₂, N₂, O₂, F₂, Cl₂, Br₂ และ I₂ อ่านเพิ่มเติม →

ต

ตะกอน

ของแข็งที่ไม่ละลายซึ่งเกิดขึ้นจากสารละลายระหว่างปฏิกิริยาเคมี ในรูปกริยา คำว่าตกตะกอนหมายถึงการแยกตัวออกจากสารละลายเป็นของแข็ง อ่านเพิ่มเติม →

ตัวถูกละลาย

สารที่ละลายอยู่ในสารละลาย มักเป็นองค์ประกอบที่มีปริมาณน้อยกว่า อ่านเพิ่มเติม →

ตัวทำละลาย

สารที่ละลายตัวถูกละลายเกิดเป็นสารละลาย มักเป็นองค์ประกอบที่มีปริมาณมากกว่า อ่านเพิ่มเติม →

ตัวเร่งปฏิกิริยา

สารที่ทำให้ปฏิกิริยาเคมีเกิดเร็วขึ้นโดยไม่ถูกใช้หมดไป อ่านเพิ่มเติม →

ธ

ธาตุ

สารบริสุทธิ์ที่ประกอบด้วยอะตอมชนิดเดียวเท่านั้น กำหนดโดยจำนวนโปรตอนในนิวเคลียส (เลขอะตอม) อ่านเพิ่มเติม →

น

นาโนเมตร

หน่วยความยาวเท่ากับหนึ่งในพันล้านของเมตร (10⁻⁹ m) สัญลักษณ์ nm อ่านเพิ่มเติม →

นิวเคลียส

ศูนย์กลางของอะตอมที่เล็กจิ๋ว หนาแน่น และมีประจุบวก ประกอบด้วยโปรตอนและนิวตรอน นิวเคลียสมีมวลเกือบทั้งหมดของอะตอม อ่านเพิ่มเติม →

นิวตรอน

อนุภาคย่อยของอะตอมที่เป็นกลางทางไฟฟ้า พบในนิวเคลียส มีมวลมากกว่าโปรตอนเล็กน้อย อ่านเพิ่มเติม →

เ

เนื้อเดียว

สม่ำเสมอทั่วทั้งสาร — ทุกตัวอย่างมีองค์ประกอบและลักษณะเหมือนกัน เช่น น้ำเกลือหรืออากาศ อ่านเพิ่มเติม →

เนื้อผสม

ไม่สม่ำเสมอ — มองเห็นหรือแยกส่วนต่าง ๆ ได้ เช่น ทรายผสมน้ำ อ่านเพิ่มเติม →

บ

บล็อก

หนึ่งในสี่บริเวณของตารางธาตุ คือบล็อก s, p, d และ f ตั้งชื่อตามชนิดของหมวดย่อยที่มีอิเล็กตรอนพลังงานสูงสุดของแต่ละธาตุ อ่านเพิ่มเติม →

เ

เบส

สารที่รับไฮโดรเจนไอออน (H⁺) หรือให้ไฮดรอกไซด์ไอออน (OH⁻) ในน้ำ ให้ pH สูงกว่า 7 เบสที่ละลายน้ำได้เรียกว่าแอลคาไล อ่านเพิ่มเติม →

แ

แบบจำลอง

การแทนสิ่งหนึ่งในรูปแบบที่ง่ายขึ้น ซึ่งเล็ก ใหญ่ หรือซับซ้อนเกินกว่าจะสังเกตได้โดยตรง ใช้เพื่ออธิบายผลการสังเกตและทำนาย แบบจำลองอาจเป็นวัตถุ แผนภาพ สมการ หรือแนวคิดก็ได้ อ่านเพิ่มเติม →

ป

ปฏิกิริยาเคมี

กระบวนการที่สารหนึ่งชนิดขึ้นไป (สารตั้งต้น) เปลี่ยนเป็นสารใหม่ (ผลิตภัณฑ์) โดยการสลายและสร้างพันธะเคมี อ่านเพิ่มเติม →

ปฏิกิริยารีดอกซ์

ปฏิกิริยาที่มีการถ่ายโอนอิเล็กตรอนจากสารหนึ่งไปยังอีกสารหนึ่ง ทำให้สารหนึ่งถูกออกซิไดส์และอีกสารหนึ่งถูกรีดิวซ์ อ่านเพิ่มเติม →

ประจุ

สมบัติของสสารที่ทำให้เกิดแรงดึงดูดหรือแรงผลักทางไฟฟ้า โปรตอนมีประจุบวก และอิเล็กตรอนมีประจุลบที่มีขนาดเท่ากัน อ่านเพิ่มเติม →

ปริมาณสัมพันธ์

การคำนวณปริมาณของสารตั้งต้นและผลิตภัณฑ์ในปฏิกิริยาเคมี โดยอาศัยอัตราส่วนโมลในสมการที่ดุลแล้ว อ่านเพิ่มเติม →

ปริมาตร

ปริมาณของที่ว่างสามมิติที่สารหรือวัตถุครอบครอง อ่านเพิ่มเติม →

เ

เป็นกลาง

ไม่มีประจุไฟฟ้าสุทธิ หรือในกรณีของสารละลายคือไม่เป็นกรดและไม่เป็นเบส (pH 7 ที่ 25 °C) อ่านเพิ่มเติม →

โ

โปรตอน

อนุภาคย่อยของอะตอมที่มีประจุบวก (+1) พบในนิวเคลียสของอะตอมทุกอะตอม จำนวนโปรตอนคือเลขอะตอมและเป็นตัวกำหนดว่าอะตอมเป็นธาตุใด อ่านเพิ่มเติม →

ผ

ผลิตภัณฑ์

สารที่เกิดจากปฏิกิริยาเคมี เขียนไว้ทางด้านขวาของสมการเคมี อ่านเพิ่มเติม →

พ

พลังงานก่อกัมมันต์

พลังงานต่ำสุดที่อนุภาคที่ชนกันต้องมีเพื่อให้เกิดปฏิกิริยา ใช้สัญลักษณ์ Eₐ อ่านเพิ่มเติม →

พลังงานไอออไนเซชัน

พลังงานต่ำสุดที่ต้องใช้ในการดึงอิเล็กตรอนที่ถูกยึดไว้หลวมที่สุดออกจากอะตอมที่เป็นกลางในวัฏภาคแก๊ส: X(g) → X⁺(g) + e⁻ อ่านเพิ่มเติม →

พันธะเคมี

แรงดึงดูดที่คงทนระหว่างอะตอมหรือไอออนที่ยึดมันไว้ด้วยกันในโมเลกุล ผลึก และโลหะ อ่านเพิ่มเติม →

พันธะโคเวเลนต์

พันธะเคมีที่อะตอมสองอะตอมใช้อิเล็กตรอนร่วมกันตั้งแต่หนึ่งคู่ขึ้นไป มักเกิดระหว่างอะตอมของอโลหะ อ่านเพิ่มเติม →

พันธะโลหะ

แรงดึงดูดระหว่างไอออนโลหะที่มีประจุบวกกับทะเลอิเล็กตรอนเคลื่อนที่อิสระที่เคลื่อนไปมาระหว่างไอออนเหล่านั้น อ่านเพิ่มเติม →

พันธะไอออนิก

พันธะเคมีที่เกิดจากแรงดึงดูดระหว่างไอออนที่มีประจุตรงข้ามกัน มักเกิดหลังจากอะตอมโลหะถ่ายโอนอิเล็กตรอนให้อะตอมอโลหะ อ่านเพิ่มเติม →

ฟ

ฟาราเดย์

ประจุไฟฟ้าที่อิเล็กตรอนหนึ่งโมลนำพา ประมาณ 96,485 คูลอมบ์ ค่านี้เรียกว่าค่าคงที่ฟาราเดย์ (F) อ่านเพิ่มเติม →

ม

มวล

ปริมาณของสสารในวัตถุ ต่างจากน้ำหนัก มวลไม่เปลี่ยนแปลงตามแรงโน้มถ่วง อ่านเพิ่มเติม →

มวลอะตอม

มวลของอะตอม มักระบุเป็นหน่วยมวลอะตอม (u) โดยหนึ่งหน่วยเท่ากับหนึ่งในสิบสองของมวลอะตอมคาร์บอน-12 ค่าที่ระบุสำหรับธาตุคือค่าเฉลี่ยของส่วนผสมไอโซโทปตามธรรมชาติ อ่านเพิ่มเติม →

โ

โมล

หน่วย SI ของปริมาณสาร หนึ่งโมลมีอนุภาคพอดี 6.02214076 × 10²³ อนุภาค มักปัดเป็น 6.022 × 10²³ (เลขอาโวกาโดร) อ่านเพิ่มเติม →

โมลาริตี

ความเข้มข้นของสารละลายที่แสดงเป็นโมลของตัวถูกละลายต่อลิตรของสารละลาย เขียนเป็น mol/L หรือ M อ่านเพิ่มเติม →

โมเลกุล

กลุ่มของอะตอมสองอะตอมขึ้นไปที่ยึดกันด้วยพันธะโคเวเลนต์ เช่น O₂ หรือ H₂O เป็นหน่วยที่เล็กที่สุดของสารโคเวเลนต์ที่ยังคงสมบัติทางเคมีไว้ อ่านเพิ่มเติม →

ไ

ไม่เสถียร

ใช้อธิบายสาร นิวเคลียส หรืออนุภาคที่มีแนวโน้มเปลี่ยนแปลง สลายตัว ทำปฏิกิริยา หรือสลายไป แทนที่จะคงสภาพเดิม อ่านเพิ่มเติม →

ร

ระเหยง่าย

ใช้อธิบายสารที่ระเหยได้ง่ายที่อุณหภูมิปกติ เช่น แอลกอฮอล์ล้างแผลหรืออะซีโทน อ่านเพิ่มเติม →

รัศมีอะตอม

การวัดขนาดของอะตอม มักถือเป็นครึ่งหนึ่งของระยะห่างระหว่างนิวเคลียสของอะตอมที่เหมือนกันสองอะตอมที่สร้างพันธะกัน อ่านเพิ่มเติม →

รีดักชัน

การรับอิเล็กตรอนของสารระหว่างปฏิกิริยา ซึ่งทำให้เลขออกซิเดชันลดลง อาจหมายถึงการสูญเสียออกซิเจนหรือการรับไฮโดรเจนด้วย อ่านเพิ่มเติม →

แ

แรงดึงดูดคูลอมบ์

แรงไฟฟ้าสถิตที่ดึงอนุภาคที่มีประจุตรงข้ามเข้าหากัน เช่น นิวเคลียสที่เป็นบวกกับอิเล็กตรอนที่เป็นลบ อ่านเพิ่มเติม →

เ

เลขมวล

จำนวนรวมของโปรตอนและนิวตรอนในนิวเคลียสของอะตอม ใช้สัญลักษณ์ A อ่านเพิ่มเติม →

เลขอะตอม

จำนวนโปรตอนในนิวเคลียสของอะตอม ใช้สัญลักษณ์ Z ระบุธาตุ: ทุกอะตอมที่มีโปรตอน 6 ตัวคือคาร์บอน อ่านเพิ่มเติม →

เลขอาโวกาโดร

จำนวนอนุภาคในสารหนึ่งโมล คือ 6.02214076 × 10²³ พอดี โดยปกติปัดเป็น 6.022 × 10²³ อ่านเพิ่มเติม →

โ

โลหะ

ธาตุ หรือของผสมของธาตุ เช่น โลหะผสม ที่โดยทั่วไปเป็นเงางาม นำความร้อนและไฟฟ้าได้ดี และตีหรืองอได้โดยไม่แตกหัก อ่านเพิ่มเติม →

โลหะทรานซิชัน

โลหะในบล็อก d ของตารางธาตุ หมู่ 3 ถึง 12 โดยเคร่งครัดคือธาตุที่อะตอมหรือไอออนที่พบบ่อยมีหมวดย่อย d เติมบางส่วน อ่านเพิ่มเติม →

โลหะผสม

สารผสมของโลหะกับธาตุอื่นอย่างน้อยหนึ่งธาตุ ซึ่งมักเป็นโลหะอื่น เช่น สัมฤทธิ์ (ทองแดง + ดีบุก) หรือเหล็กกล้า (เหล็ก + คาร์บอน) อ่านเพิ่มเติม →

โลหะแอลคาไล

ธาตุใดก็ตามในหมู่ 1 ของตารางธาตุ ยกเว้นไฮโดรเจน ได้แก่ ลิเทียม โซเดียม โพแทสเซียม รูบิเดียม ซีเซียม และแฟรนเซียม อ่านเพิ่มเติม →

เ

เวเลนซ์อิเล็กตรอน

อิเล็กตรอนในชั้นนอกสุดของอะตอม เป็นอิเล็กตรอนที่มีส่วนร่วมในการสร้างพันธะเคมี อ่านเพิ่มเติม →

ส

สถานะพื้น

การจัดเรียงอิเล็กตรอนที่มีพลังงานต่ำที่สุดในอะตอม ไอออน หรือโมเลกุล อ่านเพิ่มเติม →

สภาพขั้ว

การกระจายประจุไฟฟ้าที่ไม่สม่ำเสมอในพันธะหรือโมเลกุล ทำให้ปลายหนึ่งมีประจุลบบางส่วน (δ−) และอีกปลายหนึ่งมีประจุบวกบางส่วน (δ+) อ่านเพิ่มเติม →

สมดุลเคมี

สถานะของปฏิกิริยาผันกลับได้ที่ปฏิกิริยาไปข้างหน้าและปฏิกิริยาย้อนกลับเกิดด้วยอัตราเท่ากัน ปริมาณสารตั้งต้นและผลิตภัณฑ์จึงคงที่ อ่านเพิ่มเติม →

สัมพรรคภาพอิเล็กตรอน

การเปลี่ยนแปลงพลังงานเมื่ออะตอมที่เป็นกลางในวัฏภาคแก๊สรับอิเล็กตรอนเกิดเป็นไอออนลบ ฮาโลเจนมีสัมพรรคภาพอิเล็กตรอนสูงเป็นพิเศษ อ่านเพิ่มเติม →

สาร

สสารที่มีองค์ประกอบสม่ำเสมอและแน่นอน และมีสมบัติคงที่ ซึ่งเป็นได้ทั้งธาตุหรือสารประกอบ เรียกอีกอย่างว่าสารบริสุทธิ์ อ่านเพิ่มเติม →

สารแขวนลอย

ของผสมวิวิธพันธ์ที่มีอนุภาคขนาดใหญ่กว่าประมาณ 1,000 นาโนเมตรกระจายอยู่ในของเหลวหรือแก๊ส แต่จะตกตะกอนเมื่อตั้งทิ้งไว้ อ่านเพิ่มเติม →

สารตั้งต้น

สารเริ่มต้นในปฏิกิริยาเคมี เขียนไว้ทางด้านซ้ายของสมการเคมี อ่านเพิ่มเติม →

สารประกอบ

สารที่ประกอบด้วยธาตุต่างชนิดกันตั้งแต่สองธาตุขึ้นไปซึ่งสร้างพันธะเคมีกันในอัตราส่วนคงที่ เช่น น้ำ (H₂O) หรือโซเดียมคลอไรด์ (NaCl) อ่านเพิ่มเติม →

สารผสม

สองสารหรือมากกว่าที่รวมกันทางกายภาพ โดยแต่ละสารยังคงสมบัติของตัวเอง โดยทั่วไปสามารถแยกสารผสมได้ด้วยวิธีทางกายภาพ เช่น การกรอง การระเหย หรือการกลั่น อ่านเพิ่มเติม →

สารละลาย

สารผสมเนื้อเดียวที่สารตั้งแต่หนึ่งชนิดขึ้นไป (ตัวถูกละลาย) ละลายสม่ำเสมออยู่ในอีกสารหนึ่ง (ตัวทำละลาย) อ่านเพิ่มเติม →

สารละลายบัฟเฟอร์

สารละลายที่ต้านการเปลี่ยนแปลงค่าพีเอชเมื่อเติมกรดหรือเบสในปริมาณเล็กน้อย โดยมักประกอบด้วยกรดอ่อนกับเบสคอนจูเกต หรือเบสอ่อนกับกรดคอนจูเกต อ่านเพิ่มเติม →

สารละลายมาตรฐาน

สารละลายที่ทราบความเข้มข้นอย่างแม่นยำ ใช้เป็นตัวอ้างอิงเพื่อวัดความเข้มข้นของสารละลายอื่น อ่านเพิ่มเติม →

สูตรเคมี

วิธีเขียนสารด้วยสัญลักษณ์ธาตุและตัวเลขห้อย ซึ่งแสดงว่าสารนั้นประกอบด้วยธาตุใดบ้างและในสัดส่วนเท่าใด อ่านเพิ่มเติม →

สูตรโมเลกุล

สูตรที่แสดงจำนวนอะตอมจริงของแต่ละธาตุในหนึ่งโมเลกุลของสาร เช่น C₆H₁₂O₆ สำหรับกลูโคส อ่านเพิ่มเติม →

สูตรเอมพิริคัล

อัตราส่วนจำนวนเต็มที่ง่ายที่สุดของอะตอมของแต่ละธาตุในสารประกอบ อ่านเพิ่มเติม →

ห

หมวดย่อย

ชุดของออร์บิทัลภายในชั้นพลังงานที่มีรูปร่างเดียวกันทั้งหมด ใช้อักษร s, p, d หรือ f เรียก ใช้แทนกันได้กับระดับพลังงานย่อย (sublevel) อ่านเพิ่มเติม →

หมวดย่อย (sublevel)

ส่วนย่อยของระดับพลังงานอิเล็กตรอน (ชั้น) ใช้อักษร s, p, d หรือ f เรียก หมวดย่อยเหล่านี้บรรจุอิเล็กตรอนได้สูงสุด 2, 6, 10 และ 14 ตัวตามลำดับ อ่านเพิ่มเติม →

หมู่

คอลัมน์แนวตั้งของตารางธาตุ ธาตุในหมู่เดียวกันมักมีจำนวนอิเล็กตรอนชั้นนอกเท่ากันและมีสมบัติทางเคมีคล้ายกัน อ่านเพิ่มเติม →

อ

อนุภาค

สสารชิ้นเล็กจิ๋ว เช่น อะตอม โมเลกุล หรือไอออน หรืออนุภาคย่อยของอะตอม เช่น โปรตอน นิวตรอน หรืออิเล็กตรอน อ่านเพิ่มเติม →

อโลหะ

ธาตุที่ไม่มีสมบัติของโลหะ โดยทั่วไปอโลหะนำความร้อนและไฟฟ้าได้ไม่ดี และของแข็งของอโลหะมีผิวด้านและเปราะ อ่านเพิ่มเติม →

ออกซิเดชัน

การสูญเสียอิเล็กตรอนของสารระหว่างปฏิกิริยา ซึ่งทำให้เลขออกซิเดชันเพิ่มขึ้น อาจหมายถึงการรับออกซิเจนหรือการสูญเสียไฮโดรเจนด้วย อ่านเพิ่มเติม →

ออร์บิทัล

บริเวณรอบนิวเคลียสที่มีโอกาสพบอิเล็กตรอนมากที่สุด แต่ละออร์บิทัลบรรจุอิเล็กตรอนได้สูงสุดสองตัว และอิเล็กตรอนทั้งสองต้องมีสปินตรงข้ามกัน อ่านเพิ่มเติม →

อะตอม

อนุภาคที่เล็กที่สุดของธาตุซึ่งยังคงสมบัติทางเคมีของธาตุนั้น ประกอบด้วยนิวเคลียสขนาดเล็กจิ๋วที่มีโปรตอนและนิวตรอน และมีอิเล็กตรอนล้อมรอบ อ่านเพิ่มเติม →

อัญรูป

รูปแบบที่ต่างกันตั้งแต่สองรูปแบบขึ้นไปของธาตุเดียวกันในสถานะทางกายภาพเดียวกัน โดยอะตอมสร้างพันธะหรือจัดเรียงต่างกัน อ่านเพิ่มเติม →

อินดิเคเตอร์

สารที่เปลี่ยนสีเพื่อบอกการเปลี่ยนแปลงของสภาวะ โดยส่วนใหญ่บอกว่าสารละลายเป็นกรดหรือเบส อ่านเพิ่มเติม →

อิเล็กตรอน

อนุภาคย่อยของอะตอมขนาดเล็กจิ๋วที่มีประจุไฟฟ้าลบ (−1) ครอบครองที่ว่างรอบนิวเคลียสของอะตอม อ่านเพิ่มเติม →

อิเล็กโทรเนกาติวิตี

ความแรงที่อะตอมดึงดูดอิเล็กตรอนที่ใช้ร่วมกันในพันธะเคมี ฟลูออรีนเป็นธาตุที่มีอิเล็กโทรเนกาติวิตีสูงที่สุด อ่านเพิ่มเติม →

อิเล็กโทรไลต์

สารที่นำไฟฟ้าได้เมื่อหลอมเหลวหรือละลายในน้ำ เพราะเกิดไอออนที่เคลื่อนที่ได้อย่างอิสระ อ่านเพิ่มเติม →

อุณหภูมิ

การวัดว่าสิ่งหนึ่งร้อนหรือเย็นเพียงใด สัมพันธ์กับพลังงานจลน์เฉลี่ยของอนุภาค อ่านเพิ่มเติม →

เ

เอนทัลปี

ปริมาณทางเทอร์โมไดนามิกส์ H ที่อธิบายปริมาณความร้อนของระบบ การเปลี่ยนแปลงของมัน ΔH เท่ากับความร้อนที่ปฏิกิริยาดูดหรือคายที่ความดันคงที่ อ่านเพิ่มเติม →

เอนโทรปี

การวัดว่าพลังงานและอนุภาคของระบบกระจายตัวมากเพียงใด มักอธิบายอย่างหลวม ๆ ว่าเป็นความไม่เป็นระเบียบ สัญลักษณ์คือ S อ่านเพิ่มเติม →

แ

แอดดักต์

ผลิตภัณฑ์เดี่ยวที่เกิดขึ้นเมื่อโมเลกุลสองโมเลกุลขึ้นไปรวมกันโดยตรงและคงอะตอมทั้งหมดไว้ มักเกิดเมื่อโมเลกุลหนึ่งให้คู่อิเล็กตรอนแก่อีกโมเลกุลหนึ่ง อ่านเพิ่มเติม →

แอนไอออน

ไอออนที่มีประจุลบ เกิดเมื่ออะตอมหรือกลุ่มอะตอมรับอิเล็กตรอนตั้งแต่หนึ่งตัวขึ้นไป อ่านเพิ่มเติม →

แอมฟิโพรติก

สามารถทั้งให้และรับไฮโดรเจนไอออน (H⁺ หรือโปรตอน) ได้ น้ำและไฮโดรเจนคาร์บอเนตไอออน (HCO₃⁻) เป็นตัวอย่างที่พบบ่อย อ่านเพิ่มเติม →

แอมโฟเทอริก

สามารถทำปฏิกิริยาได้ทั้งเป็นกรดและเป็นเบส เช่น อะลูมิเนียมออกไซด์ สังกะสีออกไซด์ และน้ำ อ่านเพิ่มเติม →

ไ

ไอโซโทป

อะตอมของธาตุเดียวกันที่มีจำนวนนิวตรอนต่างกัน เช่น คาร์บอน-12 และคาร์บอน-14 อ่านเพิ่มเติม →

ไอออน

อะตอมหรือกลุ่มอะตอมที่รับหรือสูญเสียอิเล็กตรอนจึงมีประจุไฟฟ้าสุทธิ อ่านเพิ่มเติม →

แ

แฮโลเจน

ธาตุใดก็ตามในหมู่ 17 ของตารางธาตุ ได้แก่ ฟลูออรีน คลอรีน โบรมีน ไอโอดีน แอสทาทีน และเทนเนสซีน ชื่อนี้หมายถึงผู้สร้างเกลือ อ่านเพิ่มเติม →

ไ

ไฮเดรชัน

โซลเวชันที่ตัวทำละลายคือน้ำ หรือปฏิกิริยาที่เติมน้ำลงในสารประกอบ อ่านเพิ่มเติม →

ไฮโดรเจนิก

ใช้อธิบายอะตอมหรือไอออนที่เหมือนไฮโดรเจนตรงที่มีอิเล็กตรอนเพียงตัวเดียว เช่น He⁺ หรือ Li²⁺ สปีชีส์เช่นนี้เรียกอีกอย่างว่าอะตอมคล้ายไฮโดรเจน อ่านเพิ่มเติม →

ไฮบริไดเซชัน

การผสมออร์บิทัลอะตอมบนอะตอมหนึ่งเพื่อให้เกิดออร์บิทัลไฮบริดใหม่ที่เทียบเท่ากันซึ่งใช้ในการสร้างพันธะ เช่น ออร์บิทัล sp³ ของคาร์บอนในมีเทน อ่านเพิ่มเติม →

P

pH

สเกลที่วัดว่าสารละลายที่มีน้ำเป็นตัวทำละลายเป็นกรดหรือเบสเพียงใด โดยอาศัยความเข้มข้นของไฮโดรเจนไอออน ที่ 25 °C pH 7 เป็นกลาง ค่าต่ำกว่า 7 เป็นกรด และค่าสูงกว่า 7 เป็นเบส อ่านเพิ่มเติม →